ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ޚަބަރު

ހަނދާނާއި ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ސްޕްރީމް ކޯޓު ފުރާޅުން ޓިނު ނެގުމާއި، ފަނޑިޔާރުންނަށް ބިރު ދެއްކުން!

ސްޕްރީމް ކޯޓު
ސްޕްރީމް ކޯޓު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ އެންމެ މަތީ ފަންތީގައި ހިމެނޭ ސްޕްރީމް ކޯޓަކީ 2008 ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރެވުނު ޤާނޫނު އަސާސީގެ ދަށުން އުފެދުނު މުއައްސަސާއެކެވެ. މި ކޯޓުގެ ފުރަތަމަ ބެންޗް އެކުލަވާލެވުނީ 2008 ވަނަ އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގައެވެ. އޭރު ބެންޗުގައި ހިމެނުނީ 7 ފަނޑިޔާރުންނެވެ.

ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް އައި ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި، ފަނޑިޔާރުން ވަކިކުރުމާއި އަލުން ޢައްޔަންކުރުން ހިމެނެއެވެ. މި ކަންކަން ހިނގާފައިވަނީ ޤާނޫނު އަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައިވެރިވުމާއެކުގައެވެ.

ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް ބޮޑު ބަދަލެއް ނާދެއެވެ. ނަމަވެސް، އޭރު ސްޕްރީމް ކޯޓާއި ސަރުކާރާ ދެމެދު ވަރަށް ބޮޑެތި ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް އުފެދުނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރުންގެ ސުލޫކީ މައްސަލަތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ޖުޑީޝަލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުގެ ބާރުތަކާ ގުޅޭ މައްސަލަތައް ހިމެނެއެވެ.

ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމްގެ ވެރިކަމުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް ބަދަލުތަކެއް އައެވެ. މި ދައުރުގައި ބައެއް ފަނޑިޔާރުން ވަކިކުރެ ވަކިކުރެވި، އައު ފަނޑިޔާރުން ޢައްޔަންކުރެވުނެވެ. އަދި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބާރުތައް އިތުރަށް ފުޅާވެގެން ދިޔައެވެ. މި ދައުރުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުން ނެރުނު ބައެއް ޙުކުމްތަކާ ގުޅިގެން ގިނަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވިއެވެ. އަދި ވަކިން ޙާއްސަކޮށް މި ވެރިކަމުގައި ވެރިކަމުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފުރާޅުން ޓިނު ނެގުމަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އަދި ވަރަށް ބޮޑަށް ޚިޔާލު ތަފާތުވުން އުފެދުނު ހާދިސާއެކެވެ.

2018 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ، ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފުރާޅުން ޓިނު ނަގައި ކަންތައްގަނޑެއް ހިންގާލާފައިވެއެވެ. މި މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ސިފައިންނާއި ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އޯޑަރަށެވެ. މި ޢަމަލަކީ ސްޕްރީމް ކޯޓުން އެ ދުވަހުގެ ކުރީ ދުވަހު ނެރުނު ޙުކުމަކާ ގުޅިގެން ހިންގުނު ކަމެކެވެ.

އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން މި ޢަމަލު ސިފަކޮށްފައިވަނީ ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަތުމުގެ ގޮތުން ކުރެވުނު ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މި ހާދިސާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މިނިވަންކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ގިނަ ސުވާލުތަކެއް އުފެދުނު ކަމެކެވެ. އަދި މިއީ ބާރުތައް ވަކިވެފައިވާ ނިޒާމެއްގައި ވެރިކަން ހިންގާ ފަރާތުން ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މައްޗަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރާ ކަމެކެވެ.

ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙްގެ ވެރިކަމުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް އެންމެ ބޮޑު ބަދަލު އައެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރު ފާސްކުރެވުނު ޤާނޫނަކުން ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު 7 އިން 5 އަށް މަދުކުރެވުނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބައެއް ފަނޑިޔާރުން ވަކިކުރެވި، އައު ފަނޑިޔާރުން ޢައްޔަންކުރެވުނެވެ. މި ބަދަލުތަކާއެކު، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ އިޞްލާޙީ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރިއަށް ގެންދެވުނެވެ.

ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް އައި ބަދަލުތަކަކީ ރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ މަޝްރަޙާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ކަންކަމެވެ. މި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މިނިވަންކަމާއި، ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކުރުމުގެ ނިޒާމަށް އެކި ވަގުތުތަކުގައި ތަފާތު އަސަރުތައް ކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، މި ބަދަލުތަކަކީ ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން ގެނެވުނު ބަދަލުތަކެއް ކަމުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ބެންޗަށް އައި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މުސްތަޤިއްލުކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދުނު ދަނޑިވަޅުތައްވެސް އައިސްފައިވެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ސިޔާސީ ގޮތުން މުހިންމު މައްސަލަތަކުގައި ސްޕްރީމް ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން، ކޯޓުގެ މިނިވަންކަމާމެދު ޝައްކު އުފެދިފައިވެއެވެ.

އެހެންނަމަވެސް، މިފަހުން މި ސަރުކާރުން ގެނެވުނު ބަދަލުތަކާއެކު، ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ އިތުބާރު އިޔާދަކުރުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވޭކަމީ ގަބޫލުކުރަން ޖެހޭ ހަގީގަތެކެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރުމާއި، ކޯޓުތަކުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ހިމެނެއެވެ.