ޖުމްހޫރީ ދުވަސް: ތާރީޚުގެ ފަތްފުށްތަކުން ނޮވެމްބަރު 11
ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 11 ވަނަ ދުވަސް ދިވެހިން ފާހަގަކުރަނީ ޖުމްހޫރީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައެވެ. އެއީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ކުލަގަދަ ހަރަކާތްތަކާއެކު ފާހަގަކުރާ، ދިވެހި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް އައި މުހިންމު ބަދަލެއްގެ ހަނދާނެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް ނޭނގި އޮންނަ ހަގީގަތަކީ، މި ތާރީޚަކީ ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ޤާއިމުވި ދުވަސް ނޫންކަމެވެ. އަދި މިއީ ޤާނޫނު އަސާސީން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހުވާކުރަން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދުވަހެއް ވެސް ނުމެ ނޫންމެއެވެ. ނޮވެމްބަރު 11 ޖުމްހޫރީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވޭ ސަބަބާއި، އެ ދުވަހާ ގުޅިފައިވާ ތާރީޚީ އަދި ޤާނޫނީ ހަގީގަތްތަކަކީ ކޮބައިކަން އަދުގެ ޒުވާނުންނަށާއި، އެންމެހައި ދިވެހިންނަން އެންގެންޖެހެއެވެ.
ދެ ޖުމްހޫރިއްޔާއެއްގެ ވާހަކަ
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚު ދެކިފައިވަނީ އެއް ޖުމްހޫރިއްޔާއެއް ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ ޖުމްހޫރިއްޔާ އުފަންވީ 1 ޖެނުއަރީ 1953 ގައެވެ. އެއީ 1940 ގެ އަހަރުތަކުގެ ތެރޭގައި ރަސްކަމުގެ ތަޚުތު ހުސްވެ، ސިޔާސީ ހަލަބޮލިކަމެއްގެ ތެރެއިން، ޤައުމުގެ އެންމެ އިސް ވެރިއަކަށް އަލްއަމީރު މުޙަންމަދު އަމީން ދޮށިމޭނާ ކިލެގެފާނު ހޮވުމަށްފަހު، ރަސްކަމުގެ ބަދަލުގައި ޖުމްހޫރީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަށް ރައްޔިތުން ނިންމި ނިންމުމާ ގުޅިގެންނެވެ. ނަމަވެސް، މި ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޢުމުރު ވަރަށް ކުރެވެ. އެންމެ ހަތް މަސް ދުވަހަށް ފަހު، 7 މާރިޗު 1954 ގައި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު އަނެއްކާވެސް ރަސްކަމަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިޔައެވެ.
މިހާރު ފާހަގަކުރަމުން އަންނަ ޖުމްހޫރީ ދުވަސް ގުޅިފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާއާއެވެ. ޖަލާލަތުލްމަލިކު މުޙަންމަދު ފަރީދުލްއައްވަލްގެ ރަސްކަން 1968 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދެމިއޮތުމަށްފަހު، ރަސްކަމެއް ނުވަތަ ޖުމްހޫރިއްޔަތެއް ރަނގަޅުތޯ ބެލުމަށް ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ނެގި ޢާންމު ވޯޓަކުން، ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަކަށް ރައްޔިތުންގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތެއް ލިބުނެވެ. މި ބަދަލާއެކު، އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިބްރާހީމް ނާޞިރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަމުގެ މަޤާމަށް އިންތިޚާބުވެ، 11 ނޮވެމްބަރު 1968 ގައި މަޤާމުގެ ހުވާކުރެއްވިއެވެ. މި ދުވަހަކީ ދިވެހި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ރަސްކަމަކުން ޖުމްހޫރިއްޔަތަކަށް ބަދަލުވި ތާރީޚީ ދުވަހެވެ.
Ads by BMLނޮވެމްބަރު 11: ތާރީޚާއި ހުވާކުރުމުގެ ގުޅުން
ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔާ ޤާއިމުވި ދުވަސް ކަމުގައިވާ ނޮވެމްބަރު 11، ޖުމްހޫރީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރަން ނިންމެވީ އޭރުގެ ރައީސް އިބްރާހީމް ނާޞިރެވެ. މިއީ ޤާނޫނު އަސާސީން ނުވަތަ ވަކި ޤާނޫނަކުން ލާޒިމުކޮށްގެން ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ ސަރުކާރުގެ އިޚްތިޔާރުގައި އޮންނަ، ބަދަލުކުރެވިދާނެ ދުވަހެކެވެ.
އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން، ރިޔާސީ ދައުރު ފެށި ނިމެމުން އައީ ނޮވެމްބަރު 11 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އެހެންކަމުން، ކޮންމެ ފަސް އަހަރަކުން އެއްފަހަރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މަޤާމުގެ ހުވާކުރެއްވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު ބޭއްވުމަކީ މި ދުވަހާ ގުޅިފައިވާ އާދައަކަށް ވެގެން ދިޔައެވެ. މި ސަބަބާހުރެ، ނޮވެމްބަރު 11 އަކީ ހަމައެކަނި ޖުމްހޫރިއްޔަތު ފާހަގަކުރާ ދުވަހެއްގެ ބަދަލުގައި، ރައީސް ހުވާކުރައްވާ ދުވަސް ކަމުގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދެކެމުން އައެވެ.
2013: ރިޔާސީ ދައުރުގެ ތާރީޚު ބަދަލުވުން
މި ޘަޤާފަތަށް ބަދަލެއް އައީ 2013 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ ގުޅިގެންނެވެ. އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއާ ގުޅޭ ގޮތުން ދިމާވި ޤާނޫނީ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން، ނޮވެމްބަރު 11 އައިއިރުވެސް އިންތިޚާބުވެފައިވާ ރައީސަކު މަޤާމުގެ ހުވާކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ޤައުމު ޤާނޫނީ ހުސްކަމަކަށް ދިޔަ ނުދިނުމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަކާ ގުޅިގެން، އޭރުގެ އިންތިޚާބީ ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް މަޤާމުގެ ހުވާކުރެއްވީ 17 ނޮވެމްބަރު 2013 ގައެވެ.
ޤާނޫނު އަސާސީގެ 107 ވަނަ މާއްދާގައި ރިޔާސީ ދައުރަކީ "ފަސް އަހަރު" ކަމަށް ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. މިކަމަށް ބާރުދޭ މިސާލެއްގެ ގޮތުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ދައުރު ވެސް ގުނަން ފަށަނީ، މެންބަރުން މަޤާމުގެ ހުވާކުރައްވާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ. އެހެންކަމުން، 2013 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ރިޔާސީ ދައުރު ފެށޭ އަދި ނިމޭ ތާރީޚަކަށް ވެފައިވަނީ ނޮވެމްބަރު 17 އެވެ.
ޖުމްހޫރީ ދުވަހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމަށް އައި އެންމެ ބޮޑު އެއް ބަދަލު ފާހަގަކުރާ ތާރީޚީ މުނާސަބަތެކެވެ. ނޮވެމްބަރު 11 ވަނަ ދުވަސް އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައި ވީނަމަވެސް، އެއީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހުވާކުރަން ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރާ ދުވަހެއް ނޫނެވެ. ތާރީޚީ ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން ރިޔާސީ ދައުރު ފެށޭ ތާރީޚު ބަދަލުވި ނަމަވެސް، ނޮވެމްބަރު 11 ގެ ތާރީޚީ އަދި ޤައުމީ އަހަންމިއްޔަތު އަދިވެސް ދެމިއޮތީ އެގޮތުގައެވެ. އެއީ ރަސްކަމުގެ ދިގު ތާރީޚަކަށްފަހު، ރައްޔިތުންގެ ވެރިކަމެއް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ފެށުނު ދުވަހުގެ ހަނދާނެވެ.
Ads by MACL
