ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ލައިފްސްޓައިލް

މުސްކުޅި އުމުރުގައި އެކަނިވާނެތަ؟ މިއޮތީ އާ ހައްލެއް!

މުސްކުޅި އުމުރުގައި އެކަނިވާނެތަ؟ މިއޮތީ އާ ހައްލެއް!

އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާތީ، އެމީހުންނަށް ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ހައްލު ހޯދުމަށާއި މުސްތަގުބަލަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޚާއްސަ ކޮމިއުނިޓީތަކެއް އުފެދެމުން އަންނަ ކަމަށް އިންޑިޕެންޑެންޓް ނޫހުން ރިޕޯޓްކޮށްފިއެވެ. މި ކޮމިއުނިޓީތަކުން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ، ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންނަށް އެކި ގޮތްގޮތުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީ، ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކުގައި އެފަދަ މީހުންގެ އަޑު އިއްވުމަށެވެ.

ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންނަށް އެންމެ ބޮޑު ބިރަކަށްވެފައިވަނީ އެކަނިވެރިކަމާއި، ބަލިވެ އާރެއް ބާރެއް ނެތޭ ދުވަހަކުން އެހީތެރިވާނެ ބަޔަކު ނެތުމެވެ. މިފަދަ ކޮމިއުނިޓީތަކުގެ ބައްދަލުވުންތަކުގައި، ކުއްލިއަކަށް މަރުވެއްޖެނަމަ އެކަން އެނގޭނެ މީހަކު ވެސް ނެތުމުގެ ކަންބޮޑުވުން ބައިވެރިން ފާޅުކުރެއެވެ. މިފަދަ ހާލަތަކަށް ތައްޔާރުވުމުގެ ގޮތުން، ބައެއް މީހުން ވަނީ ކުއްލި ހާލަތެއްގައި ބޭނުންވާނެ މުހިންމު މައުލޫމާތުތައް ހިމެނޭ ގަހަނާ އަޅަން ފަށާފައެވެ.

މިފަދަ ކަންބޮޑުވުންތަކަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން 2014 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އުފެއްދި ޗެރިޓީއެއް ކަމަށްވާ އޭޖިންގ ވިތްއައުޓް ޗިލްޑްރަން (Awoc) އިން ދަނީ ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ގްރޫޕްތައް އުފައްދައި، ޢަމަލީ މައުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދީ، އަދި ސަރުކާރުގެ ސިއްހީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއަށް މި މީހުން ޝާމިލުކުރުމަށް ވަކާލާތު ކުރަމުންނެވެ. Awoc އަކީ ވަރަށް ހުޅުވިފައިވާ ޖަމިއްޔާއެއްކަމުން، ދަރިން ހޯދަން ބޭނުންނުވާ މީހުންނާއި، ދަރިން ނުލިބޭ މީހުންނާއި، ދަރިން ނިޔާވެފައިވާ މީހުންނާއި، އަދި ދަރިންނާ ގުޅުން ކެނޑިފައިވާ މީހުން ވެސް މި ޖަމިއްޔާގައި ހަރަކާތްތެރިވެއެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތާއި ވޭލްސްގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންގެ ޢަދަދު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ހަތްދިހައިގެ އަހަރުތަކުގައި ދަރިންނެތް އަންހެނުންގެ ނިސްބަތް 15 އިންސައްތައިގައި ހުރިއިރު، ފަންސާހުގެ އަހަރުތަކުގައި އެ ނިސްބަތް ވަނީ 23 އިންސައްތައަށް މަތިވެފައެވެ. 2032 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް، އެކަނިވެރިކޮށް ދިރިއުޅޭ، ދަރިންނެތް މުސްކުޅިންގެ ޢަދަދު 80 އިންސައްތަ އިތުރުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭއިރު، މިއީ އާބާދީ މުސްކުޅިވެ، ދަރިމައިވުމުގެ ނިސްބަތް ދަށްވުމުގެ ނަތީޖާއެކެވެ.

މި އާބާދީގެ ބަދަލުތަކުގެ ސީދާ އަސަރު އިޖުތިމާޢީ ޚިދުމަތްތަކަށް ކުރަމުންދެއެވެ. މިހާރު ޔޫކޭގައި މުސްކުޅިންނަށް ދެވޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ 92 އިންސައްތަ ފޯރުކޮށްދެނީ އާއިލާގެ ފަރާތުން ކަމަށްވާއިރު، ދަރިންނެތް މީހުންނަށް މި އެހީތެރިކަން ލިބުމުގެ ފުރުސަތެއް ނޯވެއެވެ. Awoc ގެ މެންބަރުންގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ، ޑިމެންޝިއާ ފަދަ ބައްޔެއް ޖެހި، އަމިއްލައަށް ނިންމުން ނުނިންމޭ ހާލަތަކަށް ހިނގައްޖެނަމަ، އެމީހުންގެ ބަދަލުގައި ނިންމުންތައް ނިންމާނެ އިތުބާރު ހުރި ބަޔަކު ނެތުމެވެ.

ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މިކަމަށް އެކަށީގެންވާ ސަމާލުކަމެއް ދެވިފައި ނުވާކަމަށް ފާހަގަކުރެއެވެ. ދަރިމައިވުމުގެ ނިސްބަތް ދަށްވުމުގެ މައްސަލައަކީ ސިޔާސީ އެޖެންޑާތަކުގެ ކުރީގައި އޮތް ނަމަވެސް، ދަރިންނެތި މުސްކުޅިވާ މީހުންގެ ބޭނުންތަކާ ބެހޭގޮތުން އެކަށީގެންވާ މަޝްވަރާތަކެއް ނުކުރެވޭކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ޔޫކޭގެ މިނިސްޓަރ ފޮރ ވުމެން އެންޑް އިކުއަލިޓީސް، ބްރިޖެޓް ފިލިޕްސަން ފަދަ ބޭފުޅުން އިތުރު ދަރިން ހޯދުމަށް ބާރުއަޅުއްވާއިރު، ދަރިން ނުހޯދާ މީހުންގެ މުސްތަގުބަލާ މެދު ސިޔާސީ ފެންވަރުގައި ބަހުސްކުރެވެމުން ނުދެއެވެ.

ދަރިން ނުހޯދުމަކީ، ޚާއްސަކޮށް އަންހެނުންނަށް، މުޖުތަމަޢުގައި ބަލައިގަތުން އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވުމުން، މިފަދަ މީހުންނަށް އެއްބައިވަންތަކަމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް 2017 ވަނަ އަހަރު ޒޯއީ ނޯބަލް ވަނީ 'ވީ އާރ ޗައިލްޑްފްރީ' ގެ ނަމުގައި ޕްލެޓްފޯމެއް އުފައްދާފައެވެ. ނޯބަލް ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މިފަދަ ކޮމިއުނިޓީއެއް އޮތުމަކީ އެކަނިވެރިކަމުން ސަލާމަތްވެ، އެހެން މީހުންނާ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށް ލިބޭ ބާރެކެވެ. މި ޕްލެޓްފޯމަށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި 90,000 އަށްވުރެ ގިނަ ފޮލޯވަރުން ތިބިއިރު، 400 މެންބަރުންގެ ޕްރައިވެޓް ގްރޫޕެއް ވެސް އެބަ އޮތެވެ.

ނަމަވެސް، މިފަދަ ހަރަކާތްތަކަށް ގޮންޖެހުންތަކާ ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ. ނޯބަލް ބުނާ ގޮތުގައި، އެމީހުންގެ ޕޯސްޓްތައް، ޚާއްސަކޮށް ނަސްލު އުފެއްދުމުގެ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ޕޯސްޓްތައް، މެޓާ (ފޭސްބުކް، އިންސްޓަގްރާމް، ވޮޓްސްއެޕް ހިންގާ ކުންފުނި) އިން ފިލްޓަރކޮށް ނަގައެވެ. 

މިފަދަ ކޮމިއުނިޓީތަކުން ކުރާ މަސައްކަތުން ހާމަވަނީ މިއީ ހަމައެކަނި ޔޫކޭއަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބަދަހި އާއިލީ ގުޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅުނަސް، ދަރިން ނުލިބި ނުވަތަ އެކި ސަބަބުތަކާހުރެ ދަރިންނާ ދުރުގައި މުސްކުޅިވާ މީހުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައިވެސް އެބަތިއްބެވެ.

ޖުމްލަކޮށް ބުނާނަމަ، މިފަދަ ކޮމިއުނިޓީތަކުން ކުރާ މަސައްކަތުން ހާމަވަނީ މިއީ ހަމައެކަނި ޔޫކޭއަށް ޚާއްސަ ކަމެއް ނޫން ކަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބަދަހި އާއިލީ ގުޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި އުޅުނަސް، ދަރިން ނުލިބި ނުވަތަ އެކި ސަބަބުތަކާހުރެ ދަރިންނާ ދުރުގައި މުސްކުޅިވާ މީހުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައިވެސް އެބަތިއްބެވެ.

ބަދަލުވަމުން އަންނަ އިޖުތިމާޢީ އާދަތަކާއެކު، މުސްތަގުބަލުގައި މިފަދަ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، މިފަދަ ފަރުދުންނަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނީ، ޔޫކޭގެ މިސާލުން ފެނުނުފަދަ ކޮމިއުނިޓީ-މައިޒާން ހަރަކާތްތަކެއް އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި ވެސް އުފެދިގެންނެވެ.

ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކަށް މިކަން ހިމެނުމުގެ ކުރިން، މުޖުތަމަޢުގެ ފެންވަރުގައި މިފަދަ ބަޔަކު ތިބިކަން ބަލައިގަނެ، އެމީހުންގެ އަޑުއިވޭނެ އިންތިޒާމެއް ހަމަޖެހުމަކީ، ރާއްޖޭގެ މުސްތަގުބަލުގެ އިޖުތިމާޢީ ގޮންޖެހުންތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ފިޔަވަޅު ކަމުގައި ވާނެއެވެ.

ލައިފްސްޓައިލް

އިތުރަށް ←