ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ލައިފްސްޓައިލް

ހެޔޮކަމުގެ ނަމުގައި ކުނީގެ ކާރިސާއެއް: ހަދިޔާކުރާ ހެދުންތައް ވެގެންދަނީ ބުރައަކަށް!

ހެޔޮކަމުގެ ނަމުގައި ކުނީގެ ކާރިސާއެއް: ހަދިޔާކުރާ ހެދުންތައް ވެގެންދަނީ ބުރައަކަށް!

ބޭނުންކޮށްފައިވާ ހެދުން ޗެރިޓީތަކަށް ހަދިޔާކުރުމަކީ ހެޔޮކަމުގެ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ގިނަ ބަޔަކު ދުށް ނަމަވެސް، މި ހެޔޮކަމުގެ ނިވާފަތްގަނޑުގެ ފަހަތުގައި ތިމާވެށީގެ ބޮޑު ކާރިސާއެއް ފޮރުވިފައިވާކަން އެންމެ ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ހާމަވެއްޖެއެވެ. ހެދުން ހަދިޔާކުރުމަކީ ކުނިބުނި ނައްތާލުމުގެ ހައްލެއްކަމަށް ދެކެވުނަސް، ހަގީގަތުގައި އެއީ މައްސަލަ އެއްތަނުން އަނެއް ތަނަށް ބަދަލުކުރުން ކަމަށާއި، މުއްސަނދި ގައުމުތަކުގެ ކުނި ފަގީރު ގައުމުތަކުގެ ބުރައަކަށް ވެގެންދާކަން މިހާރު ވަނީ ސާބިތުވެފައެވެ.

ޗެރިޓީތަކަށް ލިބޭ ހެދުންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ވަރަށް މަދު އަދަދެއްގެ ހެދުން އެކަނި ލޯކަލް ތްރިފްޓް ސްޓޯރުތަކުގައި ވިއްކެއެވެ. ނަމަވެސް، އެތަންތަނަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް އިތުރަށް ހެދުން ލިބޭތީ، އޭގެ ބޮޑު ބައެއް ބާލިސްކޮށް، އެހެން ގައުމުތަކަށް އެކްސްޕޯޓްކުރެއެވެ. ބޭނުންނުކުރެވޭނެ ފެންވަރުގެ ހެދުންތައް ސީދާ ކުނިގޮނޑަށް އުކާލެވެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ އެތައް ހާސް މޭލެއް ދަތުރުކުރުމަށްފަހު، އެ ހެދުންތައް އެހެން ގައުމެއްގެ ކުނިގޮނޑަކަށް ވެގެން ދިއުމެވެ.

މި އަމަލުގެ ސަބަބުން ނޯވޭ، އެމެރިކާ، އަދި އޮސްޓްރޭލިއާ ފަދަ ތަނަވަސް ގައުމުތަކުގެ ކުނިބުނީގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ރަނގަޅުކޮށް ދެއްކި ނަމަވެސް، ހަގީގަތުގައި އެއީ މައްސަލައިގެ ހައްލެއް ނޫނެވެ. މިއީ ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ގައުމުތަކުގައި ކުނީގެ ފަރުބަދަތައް އުފެދި، އެ ގައުމުތަކުގެ ތިމާވެއްޓަށާއި އިގްތިސާދަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބެމުންދާ ސަބަބެކެވެ.

މި ބޮޑު މައްސަލައިގެ އަސްލަކީ "ފާސް ފެޝަން" ގެ ސަބަބުން އުފެދިފައިވާ "އިތުރަށް ބޭނުންކުރުމާއި އިތުރަށް އުފެއްދުމުގެ" ސަގާފަތެވެ. ހެދުންތައް އިންތިހާއަށް އަގުހެޔޮވެ، ފެންވަރު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން، މީހުން ގިނަ އަދަދަކަށް ހެދުން ގަނެ، އެންމެ ފަހަރަކު ނުވަތަ ދެފަހަރަކު ބޭނުންކުރުމަށްފަހު އުކާލައެވެ. މިފަދަ ދަށް ފެންވަރުގެ ހެދުންތައް މަރާމާތުކޮށް އަލުން ބޭނުންކުރުމަކީ ނުވަތަ ރީސައިކަލްކުރުމަކީ ވެސް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ.

ޗެރިޓީ ޖަމިއްޔާތަކަކީ މިހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ ހެދުން ބަލައިގަނެ، އެތަކެތި މެނޭޖްކުރުމަށް ތައްޔާރުވެފައިވާ ތަންތަނެއް ނޫނެވެ. އެތަންތަން ހަދާފައިވަނީ ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫން ކަމުން، ބޭނުންނުކުރެވޭ ހެދުންތައް ނައްތާލުމަކީ އެތަންތަނަށް އިތުރުވާ މާލީ އަދި ލޮޖިސްޓިކަލް ބުރައެކެވެ.

މި މައްސަލައިގެ ހައްލު ފެށެން ޖެހެނީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ފަރާތުންނެވެ. ތަޖުރިބާކާރުން ގޮވާލަނީ "ސަފިޝިއެންސީ" ނުވަތަ ފުދުންތެރިކަމުގެ ކޮންސެޕްޓް އަށް އަމަލުކުރުމަށެވެ. މީގެ މާނައަކީ ހެދުން ގަންނަ އަދަދު މަދުކޮށް، އަތުގައި މިހާރު ހުރި ހެދުންތައް ގިނަ ދުވަހު ބޭނުންކޮށް، ހަލާކުވާ ތަކެތި އުކާނުލައި މަރާމާތުކޮށް، ގަންނަ ނަމަ ގިނަ ދުވަހު ދެމިހުންނާނެ ފެންވަރު ރަނގަޅު ހެދުން ގަތުމެވެ. އަދި ލޯކަލް ތްރިފްޓް ސްޓޯރުތަކާއި މަރާމާތުކުރާ ފިހާރަތަކަށް އެހީތެރިވުމަކީވެސް މިކަމަށް ލިބޭނެ ބާރެކެވެ.

ފަރުދީ ފެންވަރުގެ އިތުރުން، ސިޓީތަކާއި ސަރުކާރުތަކުން މި މައްސަލަ ދެކެންވީ ހަމައެކަނި ޗެރިޓީއެއްގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކުނި މެނޭޖްކުރުމުގެ ބޮޑު މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެގޮތުން، ހެދުން އެއްކޮށް، ވަކިކޮށް އަދި ޕްރޮސެސްކުރުމަށް ލޯކަލް ނިޒާމުތައް ގާއިމުކުރުމާއި، މަރާމާތުކުރުމަށް އެހީތެރިވާ ވިޔަފާރިތަކަށް ޓެކްސް ލުއި ދިނުން، އަދި ފާސް ފެޝަންގެ އިޝްތިހާރުތައް މަދުކޮށް، ދެމެހެއްޓެނިވި ފެޝަނަށް ހޭލުންތެރިކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުން މުހިންމެވެ.

ޚުލާސާކޮށް ދަންނަވާނަމަ، ހެދުން ހަދިޔާކުރުމަކީ ހެދުން ގިނައިން ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ކުނީގެ މައްސަލައަށް އޮތް ދާއިމީ ހައްލެއް ނޫނެވެ. ހަގީގީ ހައްލަކީ ހެދުމާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން ދެކޭ ގޮތް ބަދަލުކޮށް، ގަތުން މަދުކޮށް، އަތުގައި ހުރި އެއްޗެއްގެ ބޭނުން އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމެވެ. މި ބަދަލު އަންނަން ޖެހެނީ ކުންފުނިތަކާއި، ސަރުކާރުތަކާއި، އަދި ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ފަރާތުންނެވެ.

ލައިފްސްޓައިލް

އިތުރަށް ←