ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ލައިފްސްޓައިލް

ހަކުރުބަލި: އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން ސަލާމަތް ވެވިދާނެ ބައްޔެއް!

ހަކުރުބަލި: އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލު ގެނެސްގެން ސަލާމަތް ވެވިދާނެ ބައްޔެއް!

ހަކުރު ބަލި (ޑައިބެޓީސް) އަކީ ދުނިޔޭގެ އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ސިއްހީ މައްސަލައެކެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ބައްޔެކެވެ. ހަކުރު ބައްޔަކީ ފަރުވާ ނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ނުވަތަ ރަނގަޅަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ވަރަށް ގިނަ ނުރައްކާތެރި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިކުރުވާ ބައްޔެކެވެ. ނަމަވެސް، އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން މި ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް ނުވަތަ ބަލި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ކުރެވިދާނެއެވެ.

ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވުމުގެ ނުރައްކާތެރިކަން

ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިއްޖެނަމަ، ހަށިގަނޑުގެ މުހިންމު ގުނަވަންތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާނެއެވެ.

ހިތާއި ލޭހޮޅިތަކުގެ ބަލިތައް

ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ލޭހޮޅިތައް ހަލާކުވެ، ހިތަށް ލޭ ފޮނުވުމަށް ހުރަސް އެޅޭތީއެވެ. ލޭހޮޅިތަކުގައި މައްސަލަ ޖެހުމުގެ ސަބަބުން ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާއި، ކޮލެސްޓްރޯލް މައްސަލަތައް ވެސް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ނާރުތަކަށް ގެއްލުންވުން (ނިއުރޯޕަތީ)

ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ނާރުތަކަށް ގެއްލުންވެ، އާންމުކޮށް ފައިތިލައާއި އަތްތިލައިގައި ރިހުމާއި، ކަށީގައި ރިއްސުމާއި، އިހުސާސް ނުވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ދިމާވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ފައިތިލައިގައި ހެދޭ ކުދިކުދި ޒަޚަމްތައް ނޭނގި، ފަސޭހައިން ފަސޭހަ ނުވެ ބޮޑުވެ، ބައެއް ފަހަރު ފައިގެ ބައެއް ބައި ކަނޑާލަން ޖެހިދާނެއެވެ.

ގުރުދާއަށް ގެއްލުންވުން (ނެފްރޯޕަތީ)

ގުރުދާއަކީ ހަށިގަނޑު ސާފުކޮށްދޭ މުހިންމު ގުނަވަނެކެވެ. ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ގުރުދާގެ މަސައްކަތް ހުއްޓި، ގުރުދާ ފެއިލްވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ. މިއީ ހަކުރު ބަލީގެ ސަބަބުން ގިނަ ބަޔަކަށް ޑައިލިސިސް ހަދަން ޖެހޭ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ.

ލޮލަށް ގެއްލުންވުން (ރެޓިނޯޕަތީ)

ލޮލުގެ ފެނުން ދަށްވެ، ބައެއް ފަހަރު ކަނުވުމުގެ ނުރައްކާވެސް އެބައޮތެވެ. ހަކުރުގެ މިންވަރު މަތިވުމުގެ ސަބަބުން ލޮލުގެ ނާޒުކު ލޭހޮޅިތަކަށް ގެއްލުންވެ، ރެޓިނާގެ މަސައްކަތަށް ބުރޫ އަރައެވެ.

ހަކުރު ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް އަމިއްލައަށް ކުރެވިދާނެ ކަންކަން

ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށް ނުވަތަ ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

1. ބަރުދަން ލުއިކުރުން:

ހަކުރު ބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު މީހުން، ހަށިގަނޑުގެ ޖުމްލަ ބަރުދަނުގެ 5% އިން 7% ލުއިކުރުމަކީ ބަލި ޖެހުން ލަސްކުރުމަށް ނުވަތަ މަނާކުރުމަށް އެހީވެދޭނެ ކަމެކެވެ. އަދި ޚާއްސަކޮށް ބަނޑުވަށައިގެން އިތުރު ސަރުބީ (ވާސްތުގައި ހުންނަ ސަރުބީ) ލުއިކުރުމަކީ ހަކުރު ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑުކުރާ ކަމަކަށްވާތީ، މިކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.

2. ހަށިގަނޑު ހަރަކާތްތެރިކުރުން:

ދުވާލަކު މަދުވެގެން 30 މިނެޓު ހަރަކާތްތެރިވުމަކީ ހަކުރު ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ހަފްތާއަކު މަދުވެގެން 150 މިނެޓު ވަރަށް މެދުމިނުގެ ހަރަކާތްތެރި މަސައްކަތް (މިސާލަކަށް ހަލުވިކަމާއެކު ހިނގުން، ފެތުން) ކުރުމަށް އިރުޝާދު ދެވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހަފްތާއަކު ދެ ފަހަރު ބާރު ޖެއްސުމުގެ މަސައްކަތް (ސްޓްރެންތު ޓްރެއިނިންގ) ކުރުމަކީ އިންސޫލިންއަށް ހަށިގަނޑު އިޖާބަދޭ މިންވަރު ރަނގަޅުކޮށް، ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީވެދޭނެ ކަމެކެވެ. އިށީނދެގެން ހުންނަ ވަގުތު ކުޑަކޮށް، ކޮންމެ 30 މިނެޓަކުން ތެދުވެ ކުޑަ ހަރަކާތެއް ކޮށްލުމަކީ ވެސް ފައިދާ ކުރާނެ ކަމެކެވެ.

3. ސިއްހަތަށް ފައިދާ ހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރުން:

ފައިބަރު ގިނަ ކާނާ (މޭވާ، ތަރުކާރީ، އަދި ހުޅުނބު ނުނަގާ ތޮޅި ފަދަ) ބޭނުންކުރުމަކީ ހަކުރުގެ މިންވަރު ލަސްލަހުން ހަށިގަނޑަށް ދަމައިގަތުމަށް އެހީވެ، ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ހަކުރު ގިނަ ބުއިންތަކާއި، ކޭކު، ކުކީސް، އަދި ހަކުރު ގިނަ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ކާނާއިން ދުރުހެލިވާށެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހެލްތީ ފެޓްސް (ޒައިތޫނި ތެޔޮ، އެވޮކާޑޯ، މަސް، މަދު ފަދަ) ބޭނުންކުރުމަކީ ހިތުގެ ސިއްހަތަށް ވެސް ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.

4. ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ދާއިމީކޮށް ބަދަލުކުރުން:

ހަކުރު ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި، ކުރު މުއްދަތެއްގެ ޑައިޓްތަކަށްވުރެ، ދިރިއުޅުމަށް ދާއިމީ ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކެއުމުގެ ބައިތައް ބެހުމުގައި، ކާ ތަށީގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައި މޭވާއާއި ތަރުކާރީއަށް، އެއްބައިކުޅަ އެއްބައި ހުޅުނބު ނުނަގާ ގޮވާން (ވޯލް ގްރެއިންސް) އަށާއި، އަނެއް ބައިކުޅަ އެއްބައި ޕްރޮޓީން (މަސް، ތޮޅި) އަށް ހާއްސަކުރުމަކީ ފަސޭހަ އުސޫލެކެވެ. އަދި އުމުރުން 35 އަހަރުން މަތީގެ ހުރިހާ ބޮޑެތި މީހުންނާއި، އިތުރު ބަރުދަން ހުރި ނުވަތަ ހަކުރު ބަލީގެ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުން، ހަކުރު ބަލި ހުރިތޯ ބެލުމަށް ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓު ހެދުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއެވެ.

ހަކުރު ބައްޔަކީ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް ނަމަވެސް، ރަނގަޅު ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަކާއި، އަމިއްލަ ސިއްހަތަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ މި ބަލިން ސަލާމަތްވުމަށް ނުވަތަ ބަލި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެވެ.

މައުލޫމާތު ނެގިފައިވަނީ:

މާޔޯ ކްލިނިކް: ހަކުރު ބަލީގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުން: ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ފަސް ޓިޕްސް

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ): ހަކުރު ބަލި

 

ލައިފްސްޓައިލް

އިތުރަށް ←