ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ލައިފްސްޓައިލް

އުރަމަތީގެ ކެންސަރު: ދިރިއުޅުން ސަލާމަތްކުރަން އަވަހަށް ދެނެގަންނަންވީ ކަންތައްތައް!

އުރަމަތީގެ ކެންސަރު: ދިރިއުޅުން ސަލާމަތްކުރަން އަވަހަށް ދެނެގަންނަންވީ ކަންތައްތައް!

އުރަމަތީގެ ކެންސަރަކީ ކޮބާ؟

އުރަމަތީގެ ކެންސަރަކީ އުރަމަތީގެ ސެލްތަކުގައި ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންނުވާ ގޮތަކަށް ސެލްތައް އުފެދި، އެ ސެލްތައް ބައިބައިވެގެން ގޮސް އުފެދޭ ބައްޔެކެވެ. މި ސެލްތަކަކީ އާދައިގެ ސެލްތަކާ ތަފާތު، ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ގޮތަކަށް ބޮޑުވެ، ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ބައިތަކަށް ފެތުރިގެންދާ ސެލްތަކެކެވެ.

އަންހެނުންގެ މެދުގައި ހަންގަނޑުގެ ކެންސަރު ފިޔަވައި އެންމެ އާންމު ކެންސަރަކީ އުރަމަތީގެ ކެންސަރެވެ. ނަމަވެސް، އުރަމަތީގެ ކެންސަރަކީ އަންހެނުންނަށް އެކަނި ޖެހޭ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ވެސް އުރަމަތީގެ ވަކިވަރެއްގެ ޓިޝޫ ހުންނާތީ، ފިރިހެނުންނަށް ވެސް މި ބަލި ޖެހިދާނެއެވެ.

ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ކުރިއެރުން:

މި ބައްޔަކީ ނުރައްކާތެރި ބައްޔެއް ނަމަވެސް، މި ޒަމާނުގައި އުރަމަތީގެ ކެންސަރުން ސަލާމަތްވާ މީހުންގެ ނިސްބަތް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. އަދި މި ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ވެސް ދަނީ މަދުވަމުންނެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަކީ:
1. އިރުތަކާ ކުރިން ދެނެގަނެވުން: ކެންސަރު ދެނެގަތުމަށް ކުރާ ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓްތައް (މެމޮގްރާމް ފަދަ) ކުރިއެރުމުގެ ސަބަބުން ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަނެވޭނެއެވެ.
2. ފަރުވާއަށް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުން: މިހާރު ލިބެން ހުރި ފަރުވާތަކުގެ ސަބަބުން ބަލި ފަސޭހަވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ.

އުރަމަތީގެ ކެންސަރުގެ އަލާމާތްތައް

ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ދެނެގަތުމަކީ އަވަހަށް ފަރުވާ ފެށުމަށްޓަކައި ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. އުރަމަތީގެ ކެންސަރުގެ އެންމެ އާންމު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ތިރީގައި މިވާ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

އުރަމަތީގެ ކެންސަރުގެ އެންމެ އާންމު އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އުރަމަތިން ނުވަތަ ކިހިލިފަތް ދަށުން އާދަޔާ ޚިލާފު ގޮށްލުން ނުވަތަ ދުޅައެއް ފެނުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އުރަމަތީގެ ބައްޓަމަށް، ސައިޒަށް ނުވަތަ ބޭރުފުށަށް ބަދަލު އައުމަކީ ވެސް ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެކެވެ. ނިއްކުރިއަށް ބަދަލުއައުން، އެގޮތުން ނިއްކުރި އެތެރެއަށް ވަދެފައި ހުރުން ނުވަތަ ނިއްކުރިން ލޭ ނުވަތަ އެހެން ދިޔައެއް އައުމަކީ ވެސް ކެންސަރުގެ އަލާމާތަކަށް ވެދާނެއެވެ. އަދި އުރަމަތީގެ ހަންގަނޑަށް ބަދަލުއައުން، މިސާލަކަށް ހަންގަނޑު ރަތްވުން، ދުޅަވުން، ނުވަތަ އޮރެންޖް ތޮށިގަނޑެއްހެން ހަންގަނޑު ފިތިފައި ހުރުމާއި، ހަންގަނޑު ނުވަތަ ނިއްކުރިން ތޮށި ފޮޅި، ތޮށިގަނޑު ނުކުމެ، ނުވަތަ ހަލާކުވެފައި ހުރުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.

މިފަދަ ކޮންމެ އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާ ހޯދުން މުހިންމެވެ.

އުރަމަތީގެ ކެންސަރުގެ ފަރުވާ

އުރަމަތީގެ ކެންސަރަށް ފަރުވާ ދިނުމުގައި ބަލި މީހާގެ ޞިއްޙީ ހާލަތާއި، ކެންސަރުގެ ބާވަތާއި، ބަލި ފެތުރިފައިވާ މިންވަރަށް ބެލެވެއެވެ. އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ފަރުވާގެ ބާވަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ތިރީގައި މިވާ ފަރުވާތައް ހިމެނެއެވެ.

1. ލޯކަލް ފަރުވާ (Local Treatments)
މިއީ ހަމައެކަނި ކެންސަރު ހުރި ހިސާބަށް ދެވޭ ފަރުވާއެވެ.
ސަރޖަރީ (Surgery): ކެންސަރުގެ ގޮށް ނުވަތަ އުރަމަތީގެ ބައެއް ނުވަތަ މުޅި އުރަމަތި ނެގުން (Lumpectomy ނުވަތަ Mastectomy).
ރޭޑިއޭޝަން ތެރަޕީ (Radiation Therapy): ބާރުގަދަ އެނާޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ކެންސަރު ސެލްތައް މަރާލުން.

2. ސިސްޓެމިކް ފަރުވާ (Systemic Treatments)
މިއީ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގައި ހުރި ކެންސަރު ސެލްތައް މަރާލުމަށް ދެވޭ ފަރުވާއެވެ.
ކީމޯތެރަޕީ (Chemotherapy): ކެންސަރު ސެލްތައް މަރާލުމަށް ބޭނުންކުރާ ބޭސްތައް.
ހޯމޯން ތެރަޕީ (Hormone Therapy): ހޯމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ބޮޑުވާ ކެންސަރުތަކަށް ދެވޭ ފަރުވާ.
ޓާގެޓެޑް ތެރަޕީ (Targeted Therapy): ކެންސަރު ސެލްތަކުގެ ވަކި ޚާއްޞިއްޔަތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ދެވޭ ފަރުވާ.
އިމިއުނޯތެރަޕީ (Immunotherapy): ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު ބާރުގަދަކޮށްގެން ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުވުން.

ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ ކަންކަމާއި، ދިފާޢުވުން

އުރަމަތީގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ތިރީގައިވާ ކަންކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުން މުހިންމެވެ.

1. އަމިއްލަ ހޭލުންތެރިކަން (Breast Awareness)
އަބަދުވެސް އުރަމަތީގެ ބައްޓަމާއި، އިހުސާސްވާ ގޮތަށް ބަލައި، އާދަޔާ ޚިލާފު ބަދަލެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުން.

2. ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓްތައް
ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން އުމުރާ ގުޅޭ ސްކްރީނިންގ ޓެސްޓްތައް (މެމޮގްރާމް) ފުރިހަމަކުރުން.

3. ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ބަދަލުކުރުން
ބަރުދަން ހަމައަށް ބެހެއްޓުން: ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން މިންކޮށް ބެހެއްޓުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ކަސްރަތުކުރުން: ހަފްތާއަކު ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގައި މަދުވެގެން 30 މިނިޓް ކަސްރަތުކުރުން.
ރަނގަޅު ކާނާ: މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ގިނައިން ހިމެނޭ ހެޔޮ ކާނާގެ ވައްޓަފާޅިއެއް ގެންގުޅުން.
އަލްކަހޯލް ބޭނުން ނުކުރުން: އަލްކަހޯލް ބޭނުންކުރުމަކީ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުކުރާ ކަމެކެވެ.

4. ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުންނަށް ޚާއްޞަ ކަންކަން
އާއިލާގައި ކެންސަރުގެ ތާރީޚެއް ހުރި ނުވަތަ ނުރައްކާ ބޮޑު މީހުންނަށް ޑޮކްޓަރުގެ ލަފާގެ މަތިން ކެންސަރު ޖެހުނަ ނުދިނުމަށް ބޭސް ބޭނުންކުރުން ނުވަތަ ޕްރޮފިލެކްޓިކް ސަރޖަރީ (އުރަމަތި ނެގުން) ވެސް ކުރެވިދާނެއެވެ.

އުރަމަތީގެ ކެންސަރަކީ ބިރުވެރި ބައްޔެއް ނަމަވެސް، އަވަހަށް ދެނެގަނެ، ޒަމާނީ ފަރުވާ ދިނުމުން ފަސޭހަވުމުގެ ފުރުސަތު ވަރަށް ބޮޑު ބައްޔެކެވެ. ކޮންމެ މީހަކު ވެސް މި ބަލީގެ އަލާމާތްތަކަށް ހޭލުންތެރިވެ، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅި ރަނގަޅުކޮށް، ޞިއްޙީ ސްކްރީނިންގ ޕްރޮގްރާމްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

ލައިފްސްޓައިލް

އިތުރަށް ←