އެނަކޮންޑާ 12 މިލިއަން އަހަރު، ސައިޒް ބަދަލެއް ނުވޭ: ދިރާސާ
ދުނިޔޭގައި މިވަގުތު އުޅޭ އެންމެ ބަރު އަދި އެންމެ ބިޔަ ހަރުފަ، އެނަކޮންޑާއަކީ މީގެ އެތައް މިލިއަން އަހަރެއް ކުރިންވެސް އާދަޔާޚިލާ ބިޔަ ސައިޒެއްގައި އުޅުނު އެއްޗެއްކަން ފަހުގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކައިފިއެވެ.
"ޖާނަލް އޮފް ވާޓެބްރޭޓް ޕެލިއޮންޓޮލޮޖީ" ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާއިން އެނގޭ ގޮތުގައި، ދެކުނު އެމެރިކާގެ ޖަންގަލިތަކުގައި ރަސްކަން ކުރަމުން އަންނަ މި ހަރުފަތަކުގެ ސައިޒަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް ނައިސް، ޒަމާންތަކެއް ވޭތުވެއްޖެއެވެ. ޢާންމު ގޮތެއްގައި ދިރުންތައް ޒަމާންތަކާއެކު ބޮޑެތި ބަދަލުތަކަށް ހުށަހެޅިގެންދިޔަ ނަމަވެސް، އެނަކޮންޑާގެ "ޖަޔަންޓް" ނުވަތަ ބިޔަ ސައިޒަކީ މީގެ 12 މިލިއަން އަހަރު ކުރިން ފެށިގެން ވެސް ދެމިއޮތް ސިފައެކެވެ.
ވެނެޒުއެލާއިން ފެނިފައިވާ ޤަދީމީ ފޮސިލްތަކުން ހާމަވާ ގޮތުގައި މީގެ 12.4 މިލިއަން އަހަރު ކުރިންވެސް އެނަކޮންޑާގެ ދިގުމިނުގައި 5 މީޓަރު (ގާތްގަނޑަކަށް 16.4 ފޫޓު) ހުއްޓެވެ. ސައިންސްވެރިން މިކަން ކަށަވަރުކޮށްފައިވަނީ ހަރުފަ ފަދަ ދިރުންތަކުގެ ބުރަކަށީގެ ކަށިތައް ނުވަތަ "ވާޓެބްރޭ" ގެ ފުޅާމިނާއި ބައްޓަން ދިރާސާކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ލީނިއަރ މޮޑެލްތަކުގެ އެހީގައެވެ.މިއީ އެހެން ގިނަ ބިޔަ ރެޕްޓައިލްތައް ދުނިޔެއަށް އުފަންވުމުގެ މާކުރިން އެނަކޮންޑާ ހޯދާފައިވާ ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެނަކޮންޑާގެ އާއިލާ އުފެދިގެން އައިއިރު، ވަރަށް ކުރީކޮޅު އެސޮރުމެން ވަނީ ބިޔަ ސައިޒަކަށް ބޮޑުވެފައެވެ.
Ads by BMLމި ބިޔަ ސައިޒަށް އެނަކޮންޑާ ބޮޑުވުމުގެ މައިގަނޑު ސިއްރަކީ ޤަދީމީ ޒަމާނުގައި ދެކުނު އެމެރިކާގައި އޮތް "ޕެބަސް" ވެޓްލޭންޑް ސިސްޓަމެވެ. މިއީ މިހާރުގެ އެމެޒޯންއަށްވުރެ ފުޅާކޮށް، ގިނަ ޒަމާންތަކަކަށް ދެމިއޮތް ފެންބޮޑު ޗަސްބިންތަކެކެވެ. އެ ޒަމާނުގެ މެދުތެރޭ މިއޯސީން (Middle Miocene) ޕީރިއަޑްގައި އޮތް ހޫނު މޫސުމާއި، ތިލަ ފެންގަނޑުތަކާއި، ކާނާގެ ގޮތުގައި ލިބެން ހުރި މަހާއި، ވެލައާއި އެހެނިހެން ޖަނަވާރުތަކުގެ ތިޔާގިކަމަކީ އެނަކޮންޑާތައް ހަލުވިކަމާއެކު ބޮޑުވެ، އެ ސައިޒު ދަމަހައްޓަން ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުސަތެކެވެ. މި މާހައުލަކީ ބަރު ހަށިގަނޑަކާއެކު ފެނުގައި ދަތުރުކުރާ މިފަދަ ހަރުފަތަކަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ މާހައުލެވެ.
ޖެނެޓިކް ދިރާސާތަކާއި ފޮސިލް ރެކޯޑުތައް އަޅާކިޔުމުން އެނގުނު ގޮތުގައި، އެނަކޮންޑާގެ އާއިލާ ވަކިވެގެން އައި ކުރީކޮޅު، ޓްރޮޕިކަލް ހޫނު މާހައުލަށް ވަނުމާއެކު ވަރަށް ހަލުވިކަމާއެކު އެސޮރުމެންގެ ހަށިގަނޑު ބޮޑުވެގެން ދިޔައެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން އައި އެތައް މިލިއަން އަހަރެއް ވަންދެން، ހަށިގަނޑުގެ ސައިޒަށް މާބޮޑު ބަދަލެއް ނައިސް އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައިވެއެވެ. ސައިންސްގައި މިއަށް ކިޔަނީ "އެވޮލިއުޝަނަރީ ސްޓެބިލިޓީ" އެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ބޭރުގެ މާހައުލަށް ކިތަންމެ ބަދަލެއް އައި ނަމަވެސް، އެ ޖަނަވާރުގެ އަސްލު ސިފަތައް ބަދަލުނުވެ ގިނަ ޒަމާންތަކަކަށް ދެމިއޮތުމެވެ.
ދުނިޔޭގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު މީގެ މިލިއަން އަހަރު ކުރިން މޫސުމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ދެކުނު އެމެރިކާގެ އެންޑީސް ފަރުބަދަތައް އުފުލި، ފެން ބޮޑުވަމުން ދިޔަ މަގުތައް ބަދަލުވެ، ދުނިޔެ ފިނިވާން ފެށިއެވެ.
މި ބަދަލުތަކާއެކު އޭރު އުޅުނު ބިޔަ ކިނބުލާއި ބޮޑެތި ވެލާތައް ނެތިގެން ދިޔަ ނަމަވެސް، އެނަކޮންޑާތައް ސަލާމަތްވިއެވެ. މައިގަނޑު ސަބަބަކީ އެސޮރުމެންނަށް ހަމަލާދޭނެ ވަރުގަދަ އެހެން ޖަނަވާރުތައް (ޕްރެޑޭޓަރސް) އެ މާހައުލުގައި މަދުވުމާއި، ކޮންމެ މާހައުލަކަށް ވެސް ހޭނުމުގެ ޤާބިލުކަން އެނަކޮންޑާގެ ކިބައިގައި ހުރުމެވެ. އޭގެ އިތުރުން، އުތުރު އެމެރިކާއިން އެހެން ޖަނަވާރުތައް ހިޖުރަކުރުމުގެ ކުރިން އެނަކޮންޑާތައް ވަނީ އެސަރަހައްދުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ދިރުމުގެ ގޮތުގައި މަޤާމު ހޯދާފައެވެ.
މި ދިރާސާއިން އިތުރު ޙަޤީޤަތެއް ވެސް ހާމަވިއެވެ. އެއީ ޤަދީމީ ޒަމާނުގައި ހޫނު މޫސުމުގެ ސަބަބުން މިހާރަށްވުރެ މާ ބިޔަ، މިސާލަކަށް 8 މީޓަރަށްވުރެ ދިގު އެނަކޮންޑާތައް އުޅުނުކަމަށް ކުރިން ހީކުރެވިފައި އޮތް އޮތުމަކީ ކުށް ހީއެއް ކަމެވެ. ބައެއް ފަރާތްތަކުން ޤަދީމީ ބިޔަ ހަރުފަ "ޓައިޓެނޮބޯއާ" އާއި އެނަކޮންޑާ އޮޅުވާލައިގެން ވާހަކަ ދެއްކި ނަމަވެސް، އެނަކޮންޑާގެ ފޮސިލްތަކުން ފެންނަން ހުރީ ގިނަވެގެން 5 މީޓަރުގެ ހަރުފަތަކެވެ. މީގެ މާނައަކީ މީގެ 12 މިލިއަން އަހަރު ކުރިން ފެށިގެން މިއަދާ ހަމައަށްވެސް އެނަކޮންޑާގެ އެންމެ ބޮޑު ސައިޒު ހުރީ ގާތްގަނޑަކަށް އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައި ކަމެވެ.
ޚުލާސާކޮށް ބަލާއިރު، އެނަކޮންޑާއަކީ ޤަދީމީ ދުނިޔެއިން މިއަދާ ހަމައަށް ދެމިއޮތް، "ލިވިންގ ފޮސިލް" ތަކެއް ފަދަ އެއްޗެކެވެ. ޒަމާން ބަދަލުވެ، ކޯރުތަކާއި ޗަސްބިންތަކުގެ ސިފަ ބަދަލުވި ނަމަވެސް، އެނަކޮންޑާ ކައިއުޅޭ ކެޕިބަރާ، ދޫނި އަދި މަސްމަހާމެހި ލިބުން ދަތިނުވުމަކީ މި ބިޔަ ސައިޒު ދެމެހެއްޓުމަށް ލިބުނު ބާރެކެވެ.
ސައިންސްވެރިން މިހާރު ދެކޭ ގޮތުގައި އެނަކޮންޑާއަކީ ތިމާވެށީގެ ނާޒުކު ބަދަލުތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް، އަމިއްލަ ސިފަ ގެއްލުވާނުލައި ސަލާމަތްވެފައިވާ ވަރަށް ކާމިޔާބު، އަދި ހަމައެހާމެ ނުރައްކާތެރި ދިރުމެކެވެ.
Ads by MACL
