ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

ނާސިން ހަދާ ދަރިވަރުންނަށް އިހުމާލެއް އެބަވޭ، އެހެން ދާއިރާތަކުން އިންޓާން އެލަވަންސް ދޭއިރު ނާސިން ދަރިވަރުންނަށް ނުލިބޭންވީ ކީއްވެ؟

ސިއްހީ ދާއިރާ ދިވެހިކުރުމަކީ ހުރިހާ ސަރުކާރަކުންވެސް އިސްކަންދޭ ސިޔާސަތެއް --- ފޮޓޯ: ޖީލު އޮންލައިން އޭއައި އެޑިޓަރ
ސިއްހީ ދާއިރާ ދިވެހިކުރުމަކީ ހުރިހާ ސަރުކާރަކުންވެސް އިސްކަންދޭ ސިޔާސަތެއް --- ފޮޓޯ: ޖީލު އޮންލައިން އޭއައި އެޑިޓަރ

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ތަނބަކީ ނަރުހުން ކަމަށްވީ ނަމަވެސް، ނާސިން ދާއިރާއިން މަތީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރަމުންދާ ދަރިވަރުންނަށް އެކަށީގެންވާ އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ނުލިބޭ ކަމުގެ ޝަކުވާއަކީ މިއަދު މުޖުތަމައުގައި ގަދައަށް ދެކެވެމުންދާ ވާހަކައެކެވެ. ހާއްސަކޮށް، ސިއްހީ ދާއިރާގެ އެހެން ބައެއް ރޮނގުތަކުން ތައުލީމު ހާސިލުކުރާ ދަރިވަރުންނަށް އަމަލީ ތަމްރީނު ނުވަތަ އިންޓާންޝިޕް ފުރިހަމަކުރާ މުއްދަތުގައި ސަރުކާރުން ހާއްސަ މާލީ އިނާޔަތްތަކެއް ހަމަޖައްސައިދެމުންދާއިރު، ނާސިން ދަރިވަރުން އެ ފުރުސަތުން މަހުރޫމުވެފައި އޮތުމަކީ ބޮޑު ތަފާތުކުރުމެއްގެ ގޮތުގައި ދަރިވަރުން ސިފަކުރެއެވެ.

ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއަކީ ބޭރުގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބޮޑު ބައެއް ބަރޯސާވެފައިވާ ދާއިރާއަކަށް ވުމާއެކު، ސިއްހީ ދާއިރާ ދިވެހިކުރުމަކީ ހުރިހާ ސަރުކާރަކުންވެސް އިސްކަންދޭ ސިޔާސަތެކެވެ. ނަމަވެސް މި ސިޔާސަތު ކާމިޔާބުކުރުމަށްޓަކައި ދާއިރާއަށް ވަންނަ ޒުވާނުންނަށް ހިތްވަރުދީ، އެކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ މާލީ އަދި އިޖުތިމާއީ ގޮންޖެހުންތައް ހައްލުކޮށްދިނުމަށް އެދެވޭ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސިއްހީ ވުޒާރާތަކުންނާއި ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުން އަޅަމުން ނުދާކަން ދަރިވަރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.

މިގޮތުން މެޑިކަލް އަދި ޑެންޓަލް ދާއިރާއިން ކިޔަވާ ދަރިވަރުން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ހަދާ އިންޓާންޝިޕްތަކަށް ސަރުކާރުން ދުވާލަކަށް 400 ރުފިޔާގެ މާލީ އެލަވަންސެއް ދޭން ފަށާފައި އޮތް ނަމަވެސް، ނާސިން ދަރިވަރުން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ހޭދަކުރާ ދިގު، ބުރަ ވަގުތުތަކަށް އެއްވެސް އުޖޫރައެއް ނުވަތަ އެލަވަންސެއް ނުލިބެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނަށް އިހުމާލުވަމުންދާ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވޭއިރު، މިއީ އެ ކުދިންގެ ކިޔެވުމަށާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށްވެސް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ފޯރަމުންދާ ކަމެކެވެ.

މޯލްޑިވްސް ނާސިން އެންޑް މިޑްވައިފްރީ ކައުންސިލްގެ މިންގަނޑުތަކަށް ފެއްތުމަށްޓަކައި ނާސިން ކޯސްތަކުގެ އޮނިގަނޑު ރޭވިފައި އޮންނަނީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ކްލިނިކަލް ގަޑިތައް ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ގޮތަށެވެ. މިގޮތުން ކޮންމެ ސެމެސްޓާއެއްގައި އެތައް ސަތޭކަ ގަޑިއިރެއްގެ އަމަލީ ތަމްރީނު ހޯދަންޖެހޭއިރު، ދަރިވަރުން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގައި ކުރަނީ ރަސްމީ މުވައްޒަފުންނެކޭ އެއް ފަދަ ބުރަ މަސައްކަތްތަކެއް ކަން ހޮސްޕިޓަލްތަކުގެ އިސްވެރިންވެސް ގަބޫލުކުރެއެވެ.

ދަންފަޅިތަކަށް ބަހާލައިގެން، ރޭގަނޑާއި ދުވާލު ހޮސްޕިޓަލުގެ ވޯޑުތަކުގައި ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ހޭދަކުރާ ވަގުތުތަކަށް އެއްވެސް އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބުމަކީ، ދަރިވަރުންގެ ދަތުރުފަތުރާއި ކެއިންބުއިމުގެ ހަރަދުތައް އަމިއްލަ ޖީބުން ހަމަޖައްސަންޖެހި، މާލީ ބޮޑު ބުރައަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. އަދި ހޮސްޕިޓަލުގައި ފުލްޓައިމްކޮށް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހުމުގެ ސަބަބުން، އަމިއްލަ ޚަރަދުތައް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި އެހެން ކޮންމެވެސް ޕާޓްޓައިމް ވަޒީފާއެއް އަދާކުރުމުގެ ފުރުސަތުވެސް މި ދަރިވަރުންނަށް މުޅިން ބަންދުވެގެންދެއެވެ.

މީގެ އިތުރުން ރާއްޖޭގެ އަމިއްލަ ބައެއް ހޮސްޕިޓަލްތަކުން ނާސިން ދަރިވަރުން ލައްވައި އަމަލީ ތަމްރީނު ހައްދައިދިނުމަށްޓަކައި އެލަވަންސެއް ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އިތުރު ފީއެއް ނަގަމުންދާކަންވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިއީ ތައުލީމު ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވާ ޒުވާނުންނަށް ކުރިމަތިވާ އިތުރު ހުރަހަކަށް ވާއިރު، ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ދާއިރާއަށް ދިވެހި ނަރުހުން ބޭނުންވެފައިވާ މިންވަރަށް ބަލާއިރު، މިއީ މި ދާއިރާއަށް ޒުވާނުން ޝައުގުވެރިވުން ކުޑަވެދާނެ ކަމެކެވެ.

މިފަދަ މާލީ ބުރަތަކާއި އިހުމާލުވުމުގެ ސަބަބުން ގިނަ ދަރިވަރުންތަކެއް ކޯސް މެދުކަނޑާލަން ޖެހުމާއި، ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑެތި މާޔޫސްކަމާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭކަން ދާއިރާގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކައެވެ. އަދި ކޯސް ނިންމުމަށްފަހު ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ބޭރު ގައުމުތަކަށް ހިޖުރަކުރުމުގެ ވިސްނުން ދިވެހި ނަރުހުންގެ މެދުގައި އިތުރުވަމުންދަނީވެސް ކިޔަވައިދޭ މަރުހަލާއިން ފެށިގެން އެކަށީގެންވާ ގަދަރާއި އަގުވަޒަންކުރުން ނުލިބޭތީއެވެ.

ސިއްހީ ދާއިރާގެ އެހެން ފަންތިތަކެކޭ އެއްގޮތަށް ނާސިން ދާއިރާގެ ދަރިވަރުންނަށްވެސް އިންޓާންޝިޕް ނުވަތަ ކްލިނިކަލް މުއްދަތުގައި އެލަވަންސެއް ހަމަޖެހިގެންދިއުމަކީ މި ވަގުތަށް ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެފަދަ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރެވިއްޖެ ނަމަ، ދަރިވަރުންގެ މާލީ ބުރަ ލުއިވެ، ކިޔެވުމަށް ދެވޭ ސަމާލުކަން އިތުރުވެ، ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި ފެންވަރު ރަނގަޅު ދިވެހި ނަރުހުންތަކެއް ބިނާކުރުމަށް ބޮޑު ބާރަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.