ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

އަމާން މުޖުތަމަޢެއްގެ ބިންގަލަކީ، އަފްރާދުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ޤަދަރާއި އިޙްތިރާމް

އަމާން މުޖުތަމަޢެއްގެ ބިންގަލަކީ، އަފްރާދުންގެ މެދުގައި އޮންނަ ޤަދަރާއި އިޙްތިރާމް

ފަރުދުން ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުން ވަރުގަދަވެ، މުޖުތަމަޢުގައި އަމާންކަމާއި ހަމަޖެހުން ދެމިއޮންނާނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ޤަދަރުކޮށް ކަމޭހިތައިގެންނެވެ.

ޤަދަރުކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ބުނެލާ ބަހެއް ނޫނެވެ. މީހާގެ ޢަމަލުތަކާއި، އަޚްލާޤާއި، ހިންގާ މުޢާމަލާތްތަކުން ފެނިގެންދާންޖެހޭ ރިވެތި އިންސާނީ އަދި އިސްލާމީ އާދައެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި މުޅި އިންސާނިއްޔަތަށް ކަމޭހިތުމަށް ބާރުއަޅާފައިވާއިރު، އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކަށް ރައްކާތެރިވެ، ޢިއްޒަތާއި އަބުރަށް އަރައިނުގަތުމަކީ އިސްލާމީ އަޚްލާޤުގެ މުހިންމު ބައެކެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް އޯގާތެރި ނުވާ، އަދި ބޮޑެތި މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ނުކުރާ މީހަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ އުންމަތުގެ މީހެއް ނޫންކަމުގެ މާނައިގައި ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. އެހެންކަމުން ޢުމުރުގެ ތަފާތެއް ނެތި އެންމެންނަށް ޤަދަރުކުރުމަކީ ދީނީ ގޮތުންވެސް ލާޒިމު ކަމެކެވެ.

ޤަދަރު ދައްކާ ގޮތްތަކުގެ ތެރޭގައި ރިވެތި ބަސްމަގު ބޭނުންކުރުމާއި، ތިމާއާ ތަފާތު ޚިޔާލުތަކަށް ކެތްތެރިކަމާއެކު އަޑުއެހުން ހިމެނެއެވެ. ޚިޔާލު ތަފާތުވުމަކީ ރުޅިވެރިކަމާއި ދުޝްމަނުކަން އުފެދެންވީ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ތަހުޒީބު މުޖުތަމަޢުތަކުގެ އެންމެ ބޮޑު ސިފައެއްވެސް އެއީއެވެ. މަގުމަތީގައި ދިމާވާ މީހަކަށް ހިނިތުންވެ ސަލާމް ގޮވައިލުމާއި، އެހީއަށް އެދޭ މީހާއަށް އޯގާތެރިކަމާއެކު އެހީވުމަކީވެސް ޤަދަރު ދައްކާ ގޮތްތަކެވެ.

ދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ އެކަކު އަނެކަކަށް އޯގާތެރި، ރަށު އަދި ޢާއިލީ ފެންވަރުގައި އުފަލާއި ހިތާމައިގައި ބައިވެރިވާ އެއްބައިވަންތަ ބައެކެވެ. ނަމަވެސް ޒަމާނާއެކު އައި ބަދަލުތަކާއެކު، ޚާއްޞަކޮށް ސޯޝަލް މީޑިއާގައި މީހުންނަށް މަލާމާތްކުރުމާއި ހުތުރު ބަސްބުނުން ފަދަ ޢަމަލުތައް ޢާންމުވެފައިވެއެވެ.

މި ޙާލަތު ބަދަލުކުރުމަށް ގޭތެރެއާއި މަދަރުސާތަކުން ކުދިންގެ ހިތުގައި ޤަދަރާއި ކަމޭހިތުމުގެ ސިފަ އަށަގަންނުވަންޖެހެއެވެ. މައިންބަފައިންނާއި މުދައްރިސުން ކުދިންނަށް ނަމޫނާއަކަށްވެ، އެހެން މީހުންގެ އިޙްސާސްތަކަށް ޤަދަރުކުރުން ދަސްކޮށްދިނުމަކީ މުސްތަޤުބަލުގެ ޖީލު ބިނާކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަނެކާގެ ޙައްޤުތަކަށް ޤަދަރުކުރާ، ކަމޭހިތާ މީހަކަށް ވެއްޖެނަމަ، ދިވެހި މުޖުތަމަޢަކީ އެންމެންނަށްވެސް އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުމާއެކު ދިރިއުޅެވޭނެ ތަނަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.