ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

ކައުންސިލްތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހޭ ހީވާ ފަހަރުވެސް އާދޭ، ކައުންސިލަރުންނަކީ މިނިސްޓަރުންނޭ ވެސް ހީވޭ!

ކައުންސިލަރުންނަށް އިދިކޮޅު މެމްބަރުން ތިއްބަސް މައިސަރުކާރަށް ޖެއްސުން ކުރުމަކީ ގާނޫނު އަސާސީގެ މަފުހޫމާ ޚިލާފު އަމަލުތަކެއް --- ފޮޓޯ: ޖީލް އޭއައި އެޑިޓަރ
ކައުންސިލަރުންނަށް އިދިކޮޅު މެމްބަރުން ތިއްބަސް މައިސަރުކާރަށް ޖެއްސުން ކުރުމަކީ ގާނޫނު އަސާސީގެ މަފުހޫމާ ޚިލާފު އަމަލުތަކެއް --- ފޮޓޯ: ޖީލް އޭއައި އެޑިޓަރ

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ނިޒާމަކީ ރައްޔިތުންނާ އެންމެ ގާތުން، އަވަސް އަދި ފަސޭހަ ހިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މާތް މަގުސަދުގައި ގާއިމުކޮށްފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމުގެ އަސްލު މަފުހޫމަކީ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުން ބާރުތަކާއި ނިންމުންތައް ނިންމުމުގެ އިހުތިޔާރު ވަކިވަކި ރަށްތަކާއި އަތޮޅުތަކުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދޫކޮށްލުމެވެ.

މީގެ ބޭނުމަކީ އަމިއްލަ ރަށުގެ ތަރައްގީގެ ކަންކަން ނިންމުމުގައި ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކޮށް، އިގްތިސާދީ އަދި އިޖުތިމާއީ ފުދުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ގާނޫނުއަސާސީގައި ލޯކަލް ގަވަރނަންސް ނުވަތަ ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމު ވަނީ ސަރަހައްދީ ހިންގުމުގެ އަސާސްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައެވެ.

ގާނޫނުއަސާސީގެ 230 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ "ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ގާނޫނު" (ގާނޫނު ނަންބަރު 7/2010) އިން ކައުންސިލްތަކަށް ވަނީ ސާފު މެންޑޭޓްތަކެއް ހަވާލުކޮށްފައެވެ. ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ކައުންސިލްތަކުގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތަކީ ރަށު ފެންވަރުގައާއި އަތޮޅު ފެންވަރުގައި ދެވޭ ހިދުމަތްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، ތަރައްގީގެ ރޭވުންތައް އެކުލަވާލުމާއި، އާންމު ސާފުތާހިރުކަމާއި އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ބައެއް ކައުންސިލްތަކުގެ އަމަލުތައް ހުންނަ ގޮތުން، އެ ތަންތަނަކީ ދައުލަތުގެ މައި ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށްވުރެ ބާރުގަދަ މުއައްސަސާތަކެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކެން އުޅޭކަމުގެ އިހުސާސް ރައްޔިތުންނަށް ކުރެވެއެވެ. ބައެއް ކައުންސިލަރުންގެ ބަސްމަގާއި އަމަލުތައް ހުންނަނީ ދައުލަތުގެ ވަޒީރުން ނުވަތަ މިނިސްޓަރުންނަށްވުރެ ވެސް ބޮޑު އިހުތިޔާރެއް ލިބިގެންވާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ.

މިގޮތުން ދައުލަތުގެ މަރުކަޒީ ސަރުކާރުން ނިންމަންޖެހޭ ސިޔާސަތުތަކާއި ކަންކަން، ކައުންސިލްތަކުން އަމިއްލައަށް ނިންމަން އުޅުމަކީ ގާނޫނީ ހަމަތަކުން ބޭރުން ހިނގާ ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް، ރަށަށް އެތެރެކުރާ ތަކެއްޗާއި މުދަލުން އަމިއްލައަށް ފީ ނެގުމާއި، ތަކެތީގެ އަގު ހެޔޮކުރުމާއި ބޮޑުކުރުމުގެ ބާރު ކައުންސިލްތަކަށް ލިބިގެން ނުވާއިރު، އެފަދަ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ބައެއް ކައުންސިލްތަކުން މަސައްކަތް ކުރެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓެކްސް ނެގުމާއި، މާލީ ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީގެ ލަފުޒުތަކުން ސާފުކޮށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށާއި މަރުކަޒީ ސަރުކާރަށް މަތިކޮށްފައިވާ ކަންކަމެވެ. ކައުންސިލްތަކުން ގާނޫނީ އިމުން ބޭރުވެ، އަމިއްލަ ގަވާއިދުތަކެއް ހަދައިގެން މުޅި ދައުލަތުގެ ނިޒާމަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަން އުޅުމަކީ ގާނޫނުއަސާސީގެ ރޫހާ މުޅިން ހިލާފު ކަމެކެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ސިޔާސީ ހިޔާލުތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން ރައްޔިތުންނާ ގުޅުންހުރި އަސާސީ ބޭނުންތަކާއި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތައް ހުއްޓުވުމަކީ ބައެއް ކައުންސިލްތަކުން ކުރާ ވަރަށް ހިތާމަވެރި ކަމެކެވެ. ކައުންސިލްތަކުގައި މައި ސަރުކާރާ އިދިކޮޅު ޕާޓީތަކުގެ މެންބަރުން ތިއްބެވި ނަމަވެސް، ސިޔާސީ ބޭނުމަކަށްޓަކައި މައި ސަރުކާރުގެ މަޝްރޫއުތަކަށް ޖެއްސުންކޮށް، ގޯނާކޮށް، ހުރަސްއެޅުމަކީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ސަރުކާރަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ސީދާ ރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިދޭންޖެހޭ ހައްގުތައް ހަނިވެ، ތަރައްގީގެ ދުވެލި މަޑުޖެހިގެންދެއެވެ.

ގާނޫނުއަސާސީން ރައްޔިތުންނަށް ކަށަވަރުކޮށްދޭ އަސާސީ ހިދުމަތްތައް ހޯދުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ގޮތަށް ކައުންސިލްތަކުން ސިޔާސީ ކުޅިވަރު ކުޅުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ބޮޑެތި އަދަބުތައް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެކެވެ. ދައުލަތުގެ ހިންގުމަށް ހުރަސްއެޅުމާއި، މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުކުރުމަކީ ގާނޫނުލްއުގޫބާތުގެ ދަށުންނާއި ލާމަރުކަޒީ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކައުންސިލްތައް އުވާލުމާއި، ކައުންސިލަރުން ވަކިކުރުމާ ހަމައަށް ފިޔަވަޅު އެޅިދާނެ ސީރިއަސް މައްސަލަތަކެކެވެ.

ކައުންސިލްތަކަކީ މައި ސަރުކާރާ ވަކިން ހިނގާ މުސްތަގިއްލު ވަކި ދައުލަތްތަކެއް ނޫނެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އެއްބައިވަންތަ ޔުނިޓަރީ ދައުލަތެއްކަން ގާނޫނުއަސާސީގެ 1 ވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު، ކައުންސިލްތަކަކީ އެ ދައުލަތުގެ ހިންގުން ހަރުދަނާކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ގޮފިތަކެކެވެ. އެހެންކަމުން، ކައުންސިލަރުންނަކީ ރައްޔިތުންގެ ހާދިމުންގެ ގޮތުގައި ތިބެ، ގާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން މައި ސަރުކާރަށް އެއްބާރުލުންދީގެން މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ލާމަރުކަޒީ ނިޒާމުގެ ހަގީގީ ފޮނިމީރުކަން ރައްޔިތުންނަށް ލިބި، ގައުމު ތަރައްގީވެގެންދާނީ ހަމައެކަނި އޭރުންނެވެ.