ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

ހަނިމާދޫ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް: ރާއްޖޭގެ އުތުރަށް ހުޅުވޭ އާ ދޮރާއްޓެއް

ހަނިމާދޫ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް: ރާއްޖޭގެ އުތުރަށް ހުޅުވޭ އާ ދޮރާއްޓެއް

ވޭތުވެދިޔަ ގިނަ އަހަރުތަކުގައި ހަނިމާދޫއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުތުރުގެ ސަރަހައްދަށް ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މުހިންމު ވަސީލަތެކެވެ. ނަމަވެސް ހަނިމާދޫ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ތަރައްގީކުރުމުގެ މަޝްރޫއާއެކު އެ ދައުރު ވަނީ މުޅިން ބަދަލުވެފައެވެ. ކުރިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ސަރަހައްދީ އެއާޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރި އެއާޕޯޓް މިހާރު ވަނީ އުތުރުގެ އަތޮޅުތައް ސީދާ ބޭރު ދުނިޔެއާ ގުޅުވާލަދިނުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ޒަމާނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ދޮރާއްޓަކަށް ތަރައްގީކޮށްފައެވެ.

9 ނޮވެމްބަރު 2025 ގައި ރަސްމީކޮށް ހުޅުވި މި އެއާޕޯޓަކީ އުތުރުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ގުޅުންތައް ވަރުގަދަކުރުމަށް ކުރެވުނު ބޮޑު އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ. އަދި މިއީ މުޅި ސަރަހައްދުގެ ފަތުރުވެރިކަމާއި، ވިޔަފާރިއާއި، ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކާއި، ފުޅާ އިގްތިސާދީ ތަރައްގީއަށް ބާރުއެޅުމުގެ މަގުސަދުގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ މަޝްރޫއެކެވެ.

ސަރަހައްދީ އެއާޕޯޓަކުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ދޮރާއްޓަކަށް

ހަނިމާދޫއަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މަރުކަޒަކަށް ހެދުމުގެ ފިކުރަކީ އާ ފިކުރެއް ނޫނެވެ. އެއާޕޯޓަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި 2012 ވަނަ އަހަރު ކަނޑައެޅުނު ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ ބޮޑެތި އޮޕަރޭޝަންތަކަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކުރުމަށް ގިނަ އަހަރުތަކެއް ނެގިއެވެ. އެންމެ ފަހުން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއު ފަރުމާކުރެވިފައިވަނީ އެއާޕޯޓުގެ ގާބިލުކަމާއި ދައުރު އަސާސީ ގޮތެއްގައި ބަދަލުކޮށްލުމަށެވެ.

މި މަޝްރޫއު ކުރިއަށްގެންގޮސްފައިވަނީ އިންޑިއާގެ އެކްސްޕޯޓް-އިމްޕޯޓް ބޭންކްގެ 800 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ކްރެޑިޓް ލައިންގެ ދަށުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ހަނިމާދޫ މަޝްރޫއުގެ އަގު އުޅެނީ ގާތްގަނޑަކަށް 136 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރަށެވެ. މިއަމަލީ މަސައްކަތް ފަށާފައިވަނީ ޖެނުއަރީ 2023 ގައެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ތެރޭގައި އާ ރަންވޭއަކާއި، ޕެސެންޖަރު ޓާމިނަލަކާއި، އެޕްރަންއަކާއި، އެއާ ޓްރެފިކް ކޮންޓްރޯލް ވަސީލަތްތަކުގެ އިތުރުން ވައިގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބޭނުންވާ އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް ހިމެނެއެވެ. އާ ރަންވޭގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 2.46 ކިލޯމީޓަރު ހުންނައިރު، މިއީ އެއާބަސް އޭ320 އަދި ބޯއިންގް 737 މަރުކާގެ މަތިންދާބޯޓުތަކަށް ހިދުމަތް ދެވޭގޮތަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ ރަންވޭއެކެވެ.

އުތުރުގެ މުސްތަގުބަލަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ ޓާމިނަލެއް

މި މަޝްރޫއުގެ އެންމެ މުހިންމު ބަޔަކީ އާ ޕެސެންޖަރު ޓާމިނަލެވެ.

މި ޓާމިނަލް ފަރުމާކުރެވިފައިވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ އަދި އެތެރޭގެ އުދުހުންތަކުގެ ދަތުރުވެރިންނަށްވެސް ހިދުމަތް ދެވޭގޮތަށް، ޒަމާނީ ޗެކް-އިން ވަސީލަތްތަކާއި ވިޔަފާރި ހިދުމަތްތަކާއެކުގައެވެ. އަހަރަކު 1.3 މިލިއަން ދަތުރުވެރިންނަށް ހިދުމަތް ދެވޭގޮތަށް ރޭވިފައިވާ މި އެއާޕޯޓާއެކު، ހަނިމާދޫގެ އޮޕަރޭޝަންތަކުގެ ފުޅާމިނަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.

އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް ކުރިއެރުމަކީ އެއަރޯބްރިޖް ތައާރަފުކުރުމެވެ. މިއާއެކު ހަނިމާދޫ ވެގެންގޮސްފައިވަނީ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓަށްފަހު މި ވަސީލަތް ގާއިމުކުރެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދެވަނަ އެއާޕޯޓަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުވެރިންނަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ބޯޓަށް އަރައިފޭބުމުގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިގެންދެއެވެ.

މި ތަރައްގީގެ ތެރޭގައި ކާގޯއަށް ހާއްސަ ވަސީލަތްތައް ގާއިމުކުރުންވެސް ހިމެނެއެވެ. މިއީ މުދަލާއި، ވަސީލަތްތަކާއި، ސާމާނު އަވަހަށް އުފުލަންޖެހޭ ވިޔަފާރިތަކަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެއް ކަމަށްވާތީ، އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކަށް ހާއްސަކޮށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

މާލޭގެ ބޭރުން ފަތުރުވެރިކަން ފުޅާވުން

މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު އިގްތިސާދީ ފުރުސަތަކީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއިން ލިބޭ ފުރުސަތުތަކެވެ.

އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކުގައި ގުދުރަތީ ރީތިކަން ލިބިފައިވީ ނަމަވެސް، މާލެއާ ދުރުގައި އޮތުމަކީ ތާރީހީ ގޮތުން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ފަތުރުވެރިކަން ތަރައްގީކުރުމަށް ދިމާވި ގޮންޖެހުމެކެވެ. ހަނިމާދޫގައި ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓެއް އޮތުމުން، އުތުރަށް ސީދާ ދަތުރުކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ފަތުރުވެރިންގެ ދަތުރުގެ ވަގުތު ކުރުވެގެންދާނެއެވެ.

ކޮންމެ ފަތުރުވެރިއަކު އުތުރަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް މެދުވެރިކޮށް ދާންޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި، ސީދާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުތަކުގެ ސަބަބުން ފަތުރުވެރިން އެ ސަރަހައްދުގެ ރިސޯޓްތަކަށާއި، ގެސްޓްހައުސްތަކަށާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ވިޔަފާރިތަކާ ގާތަށް ގެންގޮސްދެވޭނެއެވެ.

މީގެ ސަބަބުން އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކުގައި އާ ރިސޯޓްތަކާއި، ގެސްޓްހައުސްތަކާއި، ރެސްޓޯރެންޓްތަކާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ހިދުމަތްތަކާއި، މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ ދަތުރުތައް އިތުރުވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ. އިންވެސްޓް މާލްޑިވްސްއިން ވަނީ ހަނިމާދޫ ތަރައްގީއާ ގުޅުވައިގެން ފަތުރުވެރިކަމާއި މެހެމާންދާރީ، ކާގޯއާއި ލޮޖިސްޓިކްސް، އަދި ރީޓޭލްއާއި ޑިއުޓީ ފްރީ ވަސީލަތްތަކަކީ އިންވެސްޓްކުރެވިދާނެ ދާއިރާތަކުގެ ގޮތުގައި ހާއްސަކޮށް ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

މި ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލާއިރު، މި އެއާޕޯޓަކީ ހަމައެކަނި ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ މަޝްރޫއެއް ނޫނެވެ. މިއީ އުތުރުގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ފުޅާ އިގްތިސާދެއް ބިނާވެގެންދާނެ އަސާސީ ވަސީލަތަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

އަމިއްލަ މުޖުތަމައުތަކަށް ލިބޭ ކުރިއެރުން

އެއާޕޯޓުގެ މުހިންމުކަން ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުވެރިންނަށްވުރެ މާ ފުޅާވެގެންވެއެވެ.

ހަނިމާދޫއާއި ކައިރި ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް، ވައިގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ގުޅުން ރަނގަޅުވުމަކީ މާލެއަށާއި ރާއްޖޭގެ އެހެން ސަރަހައްދުތަކަށް ދަތުރުކުރުން ފަސޭހަވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކިޔަވާ ކުދިންނާއި، ބަލިމީހުންނާއި، ވިޔަފާރިވެރިންނާއި، ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުން އަދި އާއިލާތަކަށް ދަތުރުފަތުރުގައި ދިމާވާ ތަކުލީފުތައް ކުޑަވެގެންދާނެއެވެ.

ސަރުކާރުން ވަނީ ހަނިމާދޫގެ ތަރައްގީއަކީ އިގްތިސާދު ލާމަރުކަޒީކުރުމުގެ ފުޅާ ތަސައްވުރާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައެވެ.

އެހެންކަމުން، މި އެއާޕޯޓަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ ފުރުސަތުތަކުގެ ޖޯގުރަފީ ބަދަލުކޮށްލުމުގެ ގާބިލުކަން ލިބިފައިވާ ތަނެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވެރިރަށުގެ ބޭރުގައި އިތުރު ވިޔަފާރި ހަރަކާތްތަކާއި، ވަޒީފާގެ ފުރުސަތުތަކާއި، އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އުފެދިގެންދާނެއެވެ.

އުތުރުގެ އަތޮޅުތައް ގުޅުވާލުން

ހަނިމާދޫގެ އިސްތިރާތީޖީ މުހިންމުކަން މާއެކު ސާފުވެގެންދަނީ އުތުރުގެ ފުޅާ ދަތުރުފަތުރުގެ ނެޓްވޯކެއްގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިލުމުންނެވެ.

ސަރުކާރުން ވަނީ ހއ. އާއި ހދ. އަދި ކައިރީގައިވާ އުތުރުގެ ރަށްތައް ކަމަށްވާ ހޯރަފުއްޓާއި، ދިއްދޫއާއި، ކުޅުދުއްފުއްޓާއި، ހަނިމާދޫ އަދި މަކުނުދޫ ގުޅުވާލަދޭ އެކުލެވިގެންވާ އުތުރުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ނެޓްވޯކެއްގެ ޕްލޭންތައް އެކުލަވާލާފައެވެ.

މީގެ މާނައަކީ ހަނިމާދޫއަކީ ހަމައެކަނި އެ ރަށަށް ހިދުމަތްދޭ ތަނެއްގެ ބަދަލުގައި، މުޅި ސަރަހައްދުގެ މުޖުތަމައުތަކަށް ހިދުމަތްދޭ މައި ވައިގެ ދޮރާއްޓަކަށް ވެގެންދިއުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމެވެ.

މަގުތަކާއި، ބަނދަރުތަކާއި، ފެރީގެ ހިދުމަތްތަކާއި، އަދި އެހެނިހެން އެއާޕޯޓްތަކާ ގުޅިގެން، މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިފައިވާ އުތުރުގެ އިގްތިސާދީ ޒޯނެއް އުފެދިގެންދާނެއެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އުތުރަށް ބަލާއިރު، މީގެ ސަބަބުން އިގްތިސާދީ ހަރަކާތްތައް މާލެއަށް އެކަނި ބަރޯސާވެފައި އޮތް އޮތުން ބަދަލުވެ، ހަމަހަމަ ސަރަހައްދީ ތަރައްގީއަކަށް ހިތްވަރު ލިބިގެންދާނެއެވެ.

ކާގޯއާއި ވިޔަފާރީގެ ދޮރާއްޓެއް

ޕެސެންޖަރު ވައިގެ ދަތުރުފަތުރަކީ ފުރުސަތުގެ އެއް ފަރާތެވެ.

ރޭވިފައިވާ ކާގޯ ވަސީލަތްތަކުގެ ސަބަބުން، ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ހަނިމާދޫ ވެގެންދާނީ އުތުރުގެ އަތޮޅުތަކުގެ ލޮޖިސްޓިކްސްގެ މުހިންމު މަރުކަޒަކަށެވެ. ކާބޯތަކެއްޗާއި، އިމާރާތްކުރުމުގެ ސާމާނާއި، ވަސީލަތްތަކާއި، އަދި އެހެނިހެން މުދާ އަވަހަށް އުފުލުމަކީ ވިޔަފާރިތަކަށާއި އާންމުންނަށް ފައިދާ ކުރާނެ ކަމެކެވެ.

ވަރުގަދަ ކާގޯ ނެޓްވޯކެއްގެ ސަބަބުން މަސްވެރިކަމަށާއި ދަތުރުފަތުރުގެ އަވަސްކަމާއި އިތުބާރު މުހިންމުވާ އެހެނިހެން ސަރަހައްދީ ސިނާއަތްތަކަށްވެސް އެހީތެރިކަން ލިބިގެންދާނެއެވެ.

އިންވެސްޓް މާލްޑިވްސްއިން ވަނީ ކާގޯއާއި ލޮޖިސްޓިކްސް ވަސީލަތްތައް ފުޅާކުރުމަކީ ހަނިމާދޫގެ ތަރައްގީއާ ގުޅިފައިވާ އިންވެސްޓްމަންޓް ފުރުސަތެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

ހަމައެކަނި ރަންވޭއަކަށްވުރެ ބޮޑު ކަމެއް

ހަމައެކަނި ރަންވޭއަކުން އިގްތިސާދެއް ބަދަލެއް ނުކުރެވެއެވެ. ހަގީގީ ބަދަލު އަންނަނީ އެ ރަންވޭ އެއާލައިންތަކާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ވިޔަފާރިތަކާއި، ހޮޓާތަކާއި، ބަނދަރުތަކާއި، މަގުތަކާއި، ފެރީތަކާއި، އަމިއްލަ ވިޔަފާރިވެރިންނާއި، މުޖުތަމައުތަކާ ގުޅިގެންދިއުމުންނެވެ.

މި ތަރައްގީން ފޯރުކޮށްދެނީ އަމަލީ އަސާސެވެ. ދެން އޮތް ގޮންޖެހުމަކީ މި ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ފުރިހަމައަށް ހިފޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ.

އޭގެ މާނައަކީ ދެމެހެއްޓެނިވި ބައިނަލްއަގުވާމީ ދަތުރުތައް ޝައުގުވެރިކުރުވުމާއި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކަށް ހިތްވަރުދިނުމާއި، ރަށްރަށުގެ ދެމެދުގައިވާ ދަތުރުފަތުރުގެ ގުޅުންތައް ރަނގަޅުކުރުމާއި، އެއާޕޯޓުން އުފެދޭ އިގްތިސާދީ ކުރިއެރުމުގައި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކަށް ބައިވެރިވެވޭނެ ފުރުސަތުތައް އުފެއްދުމެވެ.

ކުރިއަށް ބަލައިލުން

ނޮވެމްބަރު 2025 ގައި އެއާޕޯޓް އަލުން ހުޅުވުން ވެގެންދިޔައީ އަސާސީ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޮޑު ބާބެއް ނިމުމަކަށް އައި ކަމަކަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ މާ ބޮޑު ވާހަކައެއްގެ ފެށުން ކަމުގައިވެސް ވެދާނެއެވެ.

ސަރުކާރުން ވަނީ ހަނިމާދޫއަކީ ބޮޑުތިލަދުންމަތީގެ ތަރައްގީގެ ދޮރާށި ކަމުގައި ސިފަކޮށްފައެވެ.

ރޭވިފައިވާ ގޮތަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ ވައިގެ ދަތުރުތައް ފުޅާވެ، އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އަތުވެއްޖެނަމަ، ހަނިމާދޫއަކީ އުތުރުގެ ރަށްތަކަށް ހިދުމަތްދޭ އެއާޕޯޓަކުން، ސަރަހައްދީ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރާއި، ފަތުރުވެރިކަމާއި، ލޮޖިސްޓިކްސްގެ މަރުކަޒަކަށް މަޑުމަޑުން ބަދަލުވެގެންދާނެ ތަނެކެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ކާމިޔާބީ ވަޒަންކުރެވޭނީ ހަމައެކަނި ރަންވޭއަށް ޖައްސާ މަތިންދާބޯޓުގެ އަދަދަކުން ނޫނެވެ. މީގެ މިންގަނޑަކަށް ވެގެންދާނީ އުފެދޭ ވިޔަފާރިތަކުގެ އަދަދާއި، އުފެދޭ ވަޒީފާތަކުގެ އަދަދާއި، އުތުރަށް އަންނަ ފަތުރުވެރިންގެ އަދަދާއި، އުތުރުގެ ރައްޔިތުންނަށް ދަތުރުފަތުރުކުރުން ފަސޭހަވެގެންދާ މިންވަރާއި، އަދި އިތުރުވި ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓެނިވި އިގްތިސާދީ ފުރުސަތުތަކަށް އެ ސަރަހައްދުން ކާމިޔާބުކަމާއެކު ބަދަލުކުރާ މިންވަރެވެ.

އެހެންކަމުން، ހަނިމާދޫއާއި މުޅި އުތުރުގެ ރާއްޖެއަށް ބަލާއިރު، މި އެއާޕޯޓަކީ އާ ޓާމިނަލަކާއި ރަންވޭއަކަށްވުރެ މާ ބޮޑު އެއްޗެކެވެ. މިއީ ވެރިރަށާ މާ ދުރުގައިވާ މުޖުތަމައުތަކާ ހަމައަށް ތަރައްގީއާއި، ފުރުސަތުތަކާއި، ފާގަތިކަން ފޯރުކޮށްދެވިދާނެކަމުގެ ފިކުރަށް ކުރެވުނު އަސާސީ ވަސީލަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓެކެވެ.