ނ. ކެނދިކުޅުދޫގެ ހިތްގައިމު ކުޅިތަކާއި ނާޒުކު ދިރުންތައް
ނޫނު އަތޮޅު ކެނދިކުޅުދޫގެ ޤުދުރަތީ ކުޅިތަކާއި ޗަސްބިންތަކަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެށީގެ ނިޒާމުގައި ހިމެނޭ އެންމެ މުއްސަނދި އަދި ދިރުންތަކުން ފުރިގެންވާ އެއް ވެޓްލޭންޑް ސަރަޙައްދެވެ. ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް ތިން މޭލު ހުންނަ މި ބޮޑު ރަށުގެ ޖިއޮގްރަފީ ބިނާވެގެންވަނީ ރަށުގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ފެތުރިފައިވާ ތަފާތު ކުޅިތަކެއްގެ މައްޗަށެވެ. 2019 ޖޫން 16 ގައި ދިވެހި ސަރުކާރުން ރަސްމީކޮށް ޙިމާޔަތްކޮށްފައިވާ މި ސަރަޙައްދަކީ ރަށުގެ ދިރުމާ ގުޅިފައިވާ ޤުދުރަތީ ޚަޒާނާއެކެވެ.
ކެނދިކުޅުދޫގެ ބިމުގެ މުއްސަނދިކަން ހާމަކޮށްދޭ އެންމެ ބޮޑު ހެއްކަކީ ރަށުގައިވާ ކުޅިތަކުގެ އަދަދާއި އޭގެ ފުޅާކަމެވެ. ރަށުގެ އެކި ބައިތަކުގައި މައިފަޅު، ދިމާފަޅު، ހިކިކުޅި، ތޮޅިފަޅު، ގަންބާފަޅު، ފިންދަނަ ގޮންނި، އަދި ޤަދީމީ ވާހަކަތަކާ ގުޅިފައިވާ ގާތުދީކޮޅާއެކު ޖުމްލަ 7 ކުޅިއެއް އޮވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ރަށުގެ އުތުރާއި އިރުމަތީ ފަރާތުގައި އޮންނަ ބޮޑު ދެ ކުޅިއަކީ ރަށުގެ މާޙައުލަށް ޚާއްޞަ ރީތިކަމެއް ގެނެސްދޭ، އަދި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޮޑު ސަރަޙައްދެވެ.
ތިމާވެށީގެ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، މި ކުޅިތަކަކީ ތަފާތު ދިރުންތަކުގެ މާޙައުލީ ނިޒާމު ދަމަހައްޓައިދޭ މައިގަނޑު އަސާސެވެ. މި ސަރަޙައްދުން ރާއްޖޭގައި ހެދޭ ޙަޤީޤީ ކަނޑޫފަލުގެ ތަފާތު ބާވަތްތައް ކަމަށްވާ ރަތްކަނޑުލާއި، ރަންޑޫ އަދި ކަރަމަނަ ފަދަ ގަސްތައް ފެންނަން ހުރެއެވެ. އަދި މިއީ ރާއްޖޭގައި ޙިމާޔަތްކޮށްފައިވާ މާކަނާ، ރާބޮނދި، ދޮންރާބޮނދި، އަދި އިރުވައިހުދު ފަދަ ދޫނިތަކުގެ ބާވަތްތައް ހާލިހަދައި އާލާވާ މުހިންމު ބިނާއެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، މޫސުމީ ގޮތުން ހިޖުރަކުރާ ބާވަތްތައް ކަމަށްވާ ކިރުދޫންޏާއި ދަނޑިފުޅު ދޫނި ވެސް މި ކުޅިތަކުން ގިނަ އަދަދަކަށް ފެނިގެންދެއެވެ.
Ads by BML
އިޤްތިޞާދީ އަދި ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާއަށް ބަލާއިރު، ކެނދިކުޅުދޫ ކައުންސިލުން މިހާރު ވަނީ މި ރަށް "ދަ މޭންގްރޫވް އައިލެންޑް" ނުވަތަ ކަނޑޫފާގެ ރަށުގެ ނަމުގައި ބްރޭންޑްކޮށް، ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ފަތުރުވެރިކަން ކުރިއެރުވުމުގެ މަޝްރޫޢެއް ފަށާފައެވެ. މިގޮތުން ތަރައްޤީކުރެވިފައިވާ ކެނދިކުޅުދޫ އިކޯ ޕާކަކީ ކުޅިތަކުގެ ގުދުރަތީ ރީތިކަން ގެއްލުނަނުދީ، ކަނޑޫފާ ތެރޭގައި ހަދާފައިވާ ލަކުޑި ފާލަންތަކުގެ އެހީގައި ކުޅީގެ ދިރުންތައް ބަލާލުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދޭ ތަނެކެވެ.
ކެނދިކުޅުދޫގެ ހިތްގައިމު ކުޅިތަކަކީ ހަމައެކަނި ރަށުގެ ރީތިކަން ދައްކުވައިދޭ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ. އެއީ ރަށުގެ ބިމުގެ ފެން ފަށަލަ ތާޒާކަންމަތީ ހިފެހެއްޓުމަށާއި، ބޯކޮށް ވާރޭވެހިގެން ރަށުގައި ފެންބޮޑުވުން މަނާކުރުމަށްޓަކައި (ނުވަތަ ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި) ދެމިގެންވާ ޤުދުރަތީ އައްޑަނައެކެވެ. މިފަދަ ނާޒުކު ތިމާވެށީގެ ސަރަޙައްދުތައް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމަކީ އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކުގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ.
Ads by MACL
