ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

ސިނގިރޭޓުގެ ނުރައްކާ: އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމާއި އިޤްތިޞާދަށް ހުރި ބޮޑު ނުރައްކަލެއް!

ސިނގިރޭޓާއި ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމަށާއި، ޞިއްޙަތަށާއި، ޤައުމީ އިޤްތިޞާދަށް ނުހަނު ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ. / ފޮޓޯ: ޞިއްޙީ ދިރާސާ އަރުޝީފު
ސިނގިރޭޓާއި ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމަށާއި، ޞިއްޙަތަށާއި، ޤައުމީ އިޤްތިޞާދަށް ނުހަނު ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ. / ފޮޓޯ: ޞިއްޙީ ދިރާސާ އަރުޝީފު

ސިނގިރޭޓާއި ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލު ކުރުމަކީ މިއަދު މުޅި ދުނިޔޭގައި ވެސް އާންމު ޞިއްޙަތަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ގޮންޖެހުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސިނގިރޭޓުގެ ސަބަބުން އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން މީހުންނެއް ދުނިޔެ ދޫކުރެއެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ވަކި ފަރުދެއްގެ ދިރިއުޅުމަށް ދިމާވާ ޞިއްޙީ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރާއި، ޤައުމީ އިޤްތިޞާދުގެ ބިންގާ ހަލާކުކޮށްލާ ބޮޑު ނުރައްކަލެކެވެ.

ސިނގިރޭޓުގެ ދުމުގެ ތެރޭގައި 7،000 އަށްވުރެ ވުރެ ގިނަ ނުރައްކާތެރި ކެމިކަލް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން 70 އަށްވުރެ ގިނަ މާއްދާއަކީ ސީދާ ކެންސަރަށް މަގުފަހިކުރުވާ ބާވަތްތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އިންސާނާގެ ސިކުނޑި އެއަށް ދެވިހިފުވާ ނިކޮޓިން އާއި، ލޭގެ ތެރޭގައި އޮކްސިޖަން ދައުރުވުން ދަށްކޮށްދޭ ވިހަ ގޭހެއް ކަމަށްވާ ކާބަން މޮނޮކްސައިޑް ގެ އިތުރުން ފުއްޕާމޭގެ ސެލްތައް ހަލާކުކޮށްލާ ތަތް މާއްދާއެއް ކަމަށްވާ ތާރު ހިމެނެއެވެ.

ދިގު މުއްދަތަކަށް ސިނގިރޭޓު ބުއިމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު ދަށްވެ، ހަށިގަނޑުގެ މައިގަނޑު ގުނަވަންތަކަށް ބޮޑެތި ބަލިތައް ޖެހެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ފުއްޕާމޭގެ ކެންސަރާއި، ދާއިމީގޮތެއްގައި ނޭވާލާން އުނދަގޫވާ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ސިނގިރޭޓެވެ. މީގެ އިތުރުން، ހިތުގެ ލޭހިނގާ ނާރުތައް ހަނިވެ، ހާޓް އެޓޭކް ޖެހުމާއި ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވެގެންދެއެވެ.

ނޫސްވެރިކަމުގެ ތަޙުޤީޤުތަކުންނާއި ޞިއްޙީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ސިނގިރޭޓު ނުބޯ ނަމަވެސް، އެހެންމީހުން ފޮނުވާ ދުމުގެ އަސަރު ކުރާ މީހުން ނުވަތަ ސެކަންޑްހޭންޑް ސްމޯކާސް އަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑައެއް ނޫނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ގޭތެރޭގައްޔާއި ބަންދު ތަންތަނުގައި ސިނގިރޭޓު ބުއިމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންނަށް ނޭވާ ހިއްލުމުގެ ބަލިތައް ޖެހުމާއި، މާބަނޑު އަންހެނުންގެ ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅުގެ ހެދިބޮޑުވުމަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރެއެވެ.

އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ސިނގިރޭޓުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުން ދެ ބަޔަކަށް ބެހިގެންވެއެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ، އަމިއްލަ ޒާތުގައި ސިނގިރޭޓު ގަތުމަށް ކުރަންޖެހޭ ބޮޑު ޚަރަދެވެ. ދެވަނަ ކަމަކީ، މީގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުންނާއި އާސަންދަ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކުރަންޖެހޭ ބޭސްފަރުވާގެ ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަލިވުމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާއަށް ނިކުމެ އުޅުމަށް ހުރަސްއެޅި، ޤައުމެއްގެ އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ލިބޭ ހީނަރުކަން ވެސް ބޮޑެވެ.

ޞިއްޙީ މާހިރުން އިރުޝާދު ދެއްވާގޮތުގައި، ސިނގިރޭޓު ބުއިން ހުއްޓާލާ ވަގުތުން ފެށިގެން ހަށިގަނޑަށް އޭގެ ހެޔޮ ބަދަލުތައް އަންނަން ފަށައެވެ. އެގޮތުން ހުއްޓާލާ ފުރަތަމަ 20 މިނެޓުގެ ތެރޭގައި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ހަމައަކަށް އެޅޭއިރު، އަހަރުތަކެއް ފަހުން ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ކުޑަވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، މިއީ ހަމައެކަނި ޤާނޫނުތަކަކުން ހުއްޓުވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމަޢު އެކުވެގެން، ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްގެން ނޫނީ ޙައްލުކުރެވެން ނެތް ޤައުމީ މައްސަލައެކެވެ.

ސިނގިރޭޓުގެ ނުރައްކަލަކީ ހަމައެކަނި ފަރުދެއްގެ ފުއްޕާމޭގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅިފައިވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ އިޖުތިމާޢީ ފޭރާމާއި، ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދީ ދިރުން ހަލާކުކޮށްލާ ބޮޑު ވަބާއެކެވެ. ޞިއްޙީ މާހިރުންގެ ދިރާސާތަކުން ސާބިތުވާ ގޮތުގައި، ސިނގިރޭޓު ބުއިން ހުއްޓާލާ ފުރަތަމަ 20 މިނެޓުގެ ތެރޭގައި ވެސް ހަށިގަނޑުގެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު ހަމައަކަށް އެޅި، ހެޔޮ ބަދަލުތައް އަންނަން ފަށައެވެ. އެހެންކަމުން، ދުންފަތުގެ އިސްތިޢުމާލުކުރުން ހުއްޓުވުމަކީ ހަމައެކަނި ޤާނޫނީ މާއްދާތަކަކުން ނުވަތަ އަގު ބޮޑުކޮށްގެން އެކަނި ޙައްލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ އަމިއްލަ ފަރުދީ ޒިންމާ އިސްކޮށް، އާއިލީ ފެންވަރުގައްޔާއި މުޅި މުޖުތަމަޢު އެކުވެގެން، ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކޮށްގެން ނޫނީ ޙައްލުކުރެވެން ނެތް، ޤައުމީ ފެންވަރުގެ ބޮޑު އިސްތިރާޖީ މަސައްކަތެކެވެ