ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ރިޕޯޓް

ޣައްޒާ ސިޓީއަށް އިޒްރޭލުންދޭ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަކޮށް، ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް

އިސްރާއީލްގެ ހަމަލާތަކުގައި ގިނައިން ޝަހީދުވަނީ ފަލަސްތީނުގެ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން -- ފޮޓޯ:އަލްޖަޒީރާ
އިސްރާއީލްގެ ހަމަލާތަކުގައި ގިނައިން ޝަހީދުވަނީ ފަލަސްތީނުގެ އަންހެނުންނާއި ކުޑަކުދިން -- ފޮޓޯ:އަލްޖަޒީރާ

2025 ވަނަ އަހަރުގެ އޮގަސްޓު މަހުގެ 26 ވަނަ ދުވަހު އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ޣައްޒާ ސިޓީގެ އެތެރެއަށް ވަދެ، އެ ސަރަހައްދުގައި ދެމުންދިޔަ ހަމަލާތައް ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުގަދަކޮށްފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ އަދަދެއްގެ އާންމު ރައްޔިތުން މަރުވެ، އިމާރާތްތަކާއި އަވަށްތައް ހަލާކުވެ، އެތައް ހާސް އާއިލާއެއް ގެދޮރު ގެއްލި ހާލުގައި ޖެހިފައިވެއެވެ.

އަންގާރަ ދުވަހު ޣައްޒާ ސިޓީގެ އިރުމަތީގައިވާ މަޝްހޫރު ބާޒާރަކަށް އިޒްރޭލުން ދިން ހަމަލާއެއްގައި ދެ އަންހެނުން ހިމެނޭ ގޮތަށް މަދުވެގެން  ފަލަސްތީނުގެ ފަސް ރައްޔިތުން މަރުވެ، އިތުރު ބަޔަކު ޒަޚަމްވެފައިވެއެވެ. އެ ދުވަހުގެ ފަތިހުއްސުރެން ފެށިގެން ޣައްޒާގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކަށް ދިން ހަމަލާތަކުގައި ފަލަސްތީނުގެ ޖުމްލަ 64 ރައްޔިތުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ޣައްޒާގެ ސިއްހަތާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އިންސާނީ އެހީ ހޯދަން ދިޔަ 13 މީހުން ވެސް ހިމެނެއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ހޯމަ ދުވަހު ޚާން ޔޫނުސްގައި ހުންނަ ނާސިރު ހޮސްޕިޓަލަށް ދިން "ޑަބަލް-ޓެޕް" ހަމަލާއަކީ ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަމަށް އައި ހާދިސާއެކެވެ. މި ހަމަލާގައި ފަސް ނޫސްވެރިން ހިމެނޭ ގޮތަށް މަދުވެގެން 21 މީހުން ވަނީ މަރުވެފައެވެ. "ޑަބަލް-ޓެޕް" ހަމަލާއަކީ އެއް ތަނަކަށް ހަމަލާ ދިނުމަށްފަހު، އެހީތެރިވާން އަންނަ މީހުންނާއި ނޫސްވެރިންނަށް އަމާޒުކޮށް ދެވަނަ ހަމަލާއެއް ދިނުމެވެ.

މި ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ޣައްޒާ ސިޓީގެ ޒައިތޫން އަދި ސަބްރާ ފަދަ އަވަށްތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިފައެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ސިވިލް ޑިފެންސްއިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި، މި ދެ އަވަށުގައި އެކަނިވެސް 1,000 އަށް ވުރެ ގިނަ އިމާރާތް ހަލާކުވެފައިވެއެވެ. ޣައްޒާ ސިޓީގެ ރައްޔިތެއް އަދި ލިޔުންތެރިއެއް ކަމަށްވާ ސާރާ އަވަދު ބުނި ގޮތުގައި، އެމީހުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވަނީ ގެއިން ފިލައިގެން ދިއުމާއި ނުދިއުމުގެ ދެމެދުގައިވާ ދަތި، ނުރައްކާތެރި ހާލަތެކެވެ. "އަހަރެމެންނަކީ ޣައްޒާ ސިޓީގައި އަހަރެމެންގެ ފަހު ދުވަސްތައް ގުނަމުންދާ ބައެއް" ކަމަށް އޭނާ ވަނީ ހިތާމަޔާއެކު ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

މި ހަމަލާތަކާ ގުޅިގެން އިޒްރޭލަށް ވަނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ފާޑުކިޔުންތައް އަމާޒުވެފައެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ނޭޝަނަލް އިނިޝިއޭޓިވްގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް، މުސްތަފާ ބަރުޣޫތީ ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އިޒްރޭލުން ހިންގަމުންދަނީ "ނަސްލު ނައްތާލުމުގެ" އަދި "ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމުގެ" އަމަލުތަކެކެވެ. އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ޖަމިއްޔާތަކުން ވެސް ބުނަނީ އިޒްރޭލުގެ މި އަމަލުތަކަކީ ހަނގުރާމައިގެ ކުށްތަކެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވިދާނެ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތަކެއް ކަމަށެވެ. ލީކުވެފައިވާ އިޒްރޭލުގެ އިންޓެލިޖެންސް ރިޕޯޓެއްގައިވާ ގޮތުން، 2023 އޮކްޓޯބަރުން ފެށިގެން ހިނގަމުންދާ ހަނގުރާމައިގައި މަރުވި މީހުންގެ 83 އިންސައްތައަކީ އާންމު ރައްޔިތުންނެވެ.

އިޒްރޭލުގެ ބޮޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވަނީ ނާސިރު ހޮސްޕިޓަލަށް ދިން ހަމަލާއަކީ "ހިތާމަވެރި ގޯހެއް" ކަމަށް ސިފަކޮށް، އެކަމާ ހިތާމަކުރާ ކަމަށް ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް އެކަމުގެ އިތުރު ތަފްސީލެއް ދީފައެއް ނުވެއެވެ. އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނެފައިވަނީ، ހޮސްޕިޓަލުގައި ހަމާސްގެ ކެމެރާއެއް ހުރި ކަމަށާއި، ހަމަލާ ދިނީ އެ ކެމެރާ ނައްތާލުމަށް ކަމަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ހަމާސްއިން މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށް ބުނެފައިވަނީ އެއީ "ގަތުލުއާންމެއްގެ" ޒިންމާއިން ސަލާމަތްވުމަށް ދައްކާ އަސްލެއް ނެތް ވާހަކަތަކެއް ކަމަށެވެ.

އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނީ ވަކީލު ޖިއޮފްރީ ނައިސް ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި، މިފަދަ "ގޯސްތައް" ހައްގު ނުކުރެވޭނަމަ އެއީ ހަނގުރާމައިގެ ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. 2023 އޮކްޓޯބަރުން ފެށިގެން މިހާތަނަށް ޣައްޒާގައި 270 އަށް ވުރެ ގިނަ ނޫސްވެރިންނާއި މީޑިއާ މަސައްކަތްތެރިން މަރުވެފައިވާއިރު، މިއީ ހަގީގަތް އޮޅުވާލުމަށް ހިންގާ އަމަލެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.

އ.ދ.ގެ އިންސާނީ އެހީތެރިކަމާ ބެހޭ އޮފީހުން ވަނީ ޣައްޒާގައި ބަނޑުހައިހޫނުކަން އިތުރުވެ، ހިދުމަތްތައް ހުއްޓުމަކަށް އައިސް، އިންސާނީ ކާރިސާއެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓެމުންދާ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ. މި ހަމަލާތަކުން ދައްކުވައިދެނީ ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުންނަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބިރުވެރިކަމާއި، އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުން އެކީ ހަލާކުވެފައިވާ މިންވަރެވެ.