ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ދުނިޔެ

އަރަގްޗީގެ ޗައިނާ ދަތުރާ ގުޅިގެން ހޯރމުޒް ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވަން އެމެރިކާއިން ޗައިނާއަށް ޕްރެޝަރު ކުރަނީ

އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ އާއި ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވާންގް ޔީ ބައްދަލުކުރެއްވުން --- ފޮޓޯ: އޭޕީ
އީރާނުގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރަގްޗީ އާއި ޗައިނާގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ވާންގް ޔީ ބައްދަލުކުރެއްވުން --- ފޮޓޯ: އޭޕީ

އީރާނުގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު އައްބާސް އަރަގްޗީ ބެއިޖިންއަށް ކުރައްވާ ދަތުރާ ދިމާކޮށް، ދުނިޔޭގެ ތެލުގެ ބޮޑު ބައެއް ދަތުރުކުރާ ހޯރމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވާލުމަށްޓަކައި އީރާނަށް ބާރުއެޅުމަށް އެމެރިކާއިން ޗައިނާއަށް ވަރުގަދަ ޕްރެޝަރެއް ކުރަން ފަށައިފިއެވެ.

އީރާނުގެ ވަޒީރު ޗައިނާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ވަންގް ޔީއާ ބައްދަލުކުރެއްވި މި ދަނޑިވަޅަކީ، އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވަން ކުރި މަސައްކަތް މަޑުޖައްސާލިކަން އިއުލާންކުރި ފަހުން، ޑިޕްލޮމެޓިކް މަގުން މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ވޮޝިންޓަނުން ބޭނުންވާކަން ހާމަވި ދަނޑިވަޅެކެވެ.

މި އަންނަ ހަފްތާގެ މެއި 14-15 ގައި ޓްރަމްޕާއި ޗައިނާގެ ރައީސް ޝީ ޖިންޕިން ބެއިޖިންގައި ބައްދަލުކުރައްވަން ހަމަޖެހިފައިވާއިރު، އެމެރިކާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު މާކޯ ރޫބިއޯ ވަނީ ކަނޑުއޮޅީގެ ބަންދު ލުއިކުރުމަށް އީރާނަށް ޕްރެޝަރު ކުރުމަށް ޗައިނާއަށް ފާޅުގައި ގޮވާލައްވާފައެވެ. ޗައިނާގެ ޚާރިޖީ ވަޒީރު ވަންގް ޔީ މި ބައްދަލުވުމުގައި ވިދާޅުވީ، ހަނގުރާމަ އެއްކޮށް ހުއްޓާލުމަކީ ލަސްކުރެވެން ނެތް ކަމެއް ކަމަށާއި މަޝްވަރާގެ މަގު އިސްކުރުން މުހިންމު ކަމަށެވެ.

ހަނގުރާމަ ފެށުނު ފަހުން އީރާނުން ވަނީ ހޯރމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރުން ހަނިކޮށްފައެވެ. މީގެ ރައްދުގައި އެމެރިކާއިން އޭޕްރީލް މަހު ވަނީ އީރާނުގެ ބަނދަރުތައް ބަންދުކޮށް، ތެހެރާނަށް މަޝްވަރާގެ ޝަރުތުތައް ގަބޫލުކުރުވަން މަސައްކަތް ކޮށްފައެވެ. މި ހުރަސްތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރައި، ޚާއްސަކޮށް ގަލްފުގެ ތެލަށް ބަރޯސާވާ ޗައިނާއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް އަސަރުކުރިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެމެރިކާގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާއި ކުރިއަށް އޮތް އިންތިޚާބާ ހެދި، ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލުމަކީ ޓްރަމްޕަށް ވެސް މިވަގުތު އޮތް މަސްލަހަތެކެވެ.

ޗައިނާއިން މި މައްސަލައިގައި ގެންގުޅެނީ އެމެރިކާއަށް ގޮންޖަހާ ސިޔާސަތެކެވެ. ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ޗައިނާއިން ވަނީ އެމެރިކާ އާއި އިޒްރޭލުގެ ހަމަލާތަކަކީ ޣައިރު ގާނޫނީ ހަމަލާތަކެއް ކަމަށް ބުނެ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި އީރާނުގެ ސުޕްރީމް ލީޑަރު އަލީ ޚާމަނޭއީ އަވަހާރަކޮށްލުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ގާނޫނުތަކާ ޚިލާފު "ޖަންގަލީގެ ގާނޫނު" ކަމަށް ޗައިނާއިން ސިފަކުރިއެވެ. މީގެ އިތުރުން ރަޝިއާއާ ގުޅިގެން ޗައިނާއިން ވަނީ ޔޫއެން ސެކިއުރިޓީ ކައުންސިލްގައި އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހުށަހެޅޭ ގަރާރުތައް ވީޓޯ ކޮށްފައެވެ.

އީރާނުގެ ތެޔޮ ގަންނަ ޗައިނާގެ ކުންފުނިތަކަށް އެމެރިކާއިން ދަތިކުރުމުގެ ފިޔަވަޅު އަޅަމުންދާއިރު، ބެއިޖިންއިން ވަނީ އެ ފިޔަވަޅުތަކަށް ތަބާނުވުމަށް އެ ކުންފުނިތަކަށް އަންގާފައެވެ. އެމެރިކާގެ ޓްރެޜަރީ ސެކްރެޓަރީ ސްކޮޓް ބެސެންޓް ވެސް ވަނީ އީރާނަށް އޮތް ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށްގެން ހަމަޖެހުން ގެނައުމަށް ޗައިނާއަށް އިލްތިމާސް ކުރައްވާފައެވެ. ސިންހުއާ ޔުނިވަރސިޓީގެ ތަހުލީލުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި، ޗައިނާގެ އަމާޒަކީ އީރާން އަލުން މޭޒަށް ގެނެސް ކަނޑުއޮޅި ކުރިން އޮތް ގޮތަށް ހުޅުވާލުމެވެ.

އީރާނަށް ބަލާއިރު ޗައިނާއަކީ އެގައުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އިގްތިސާދީ މަދަދުގާރެވެ. އީރާނުން ބޭރުކުރާ ތެލުގެ ބޮޑު ބައި ޗައިނާއިން ގަންނައިރު، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ވަނީ 25 އަހަރުގެ ސްޓްރެޓެޖިކް އެއްބަސްވުމެއް ގާއިމުކޮށްފައެވެ. އަރަގްޗީ ބެއިޖިންގައި އުޅުއްވަނީ ކަނޑުއޮޅި ހުޅުވާލައިފިނަމަ ޗައިނާއިން ޔޫއެންގައި ދޭނެ ޑިޕްލޮމެޓިކް ހިމާޔަތް ކަށަވަރުކުރުމަށާއި، ޝީ އާއި ޓްރަމްޕްގެ ބައްދަލުވުމުގައި ޗައިނާއިން އެމެރިކާއަށް ދޭނެ ލުއިތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބެލުމަށެވެ.

އެމެރިކާގެ މީޑިއާތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، ޗައިނާއިން ދަނީ އީރާނަށް އެޑްވާންސް ރޭޑަރާއި އެއަރ ޑިފެންސް ސިސްޓަމްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ވިސްނަމުންނެވެ. ޗައިނާގެ ބޭނުމަކީ ސަރަހައްދީ ހަމަޖެހުން ކަމަށްވިޔަސް، އީރާން ބަލިކަށިވުމަކީ ބެއިޖިން ބޭނުންވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އެއީ މެދުއިރުމަތީގައި އެމެރިކާގެ ނުފޫޒަށް ހުރަސްއަޅާ ބާރެއްގެ ގޮތުގައި އީރާން ދެކޭތީއެވެ. އަދި ތެލުގެ ވިޔަފާރީގައި ޔުއާން ބޭނުންކުރުމަކީ ޑޮލަރުގެ ބާރު ކުޑަކުރުމަށް ޗައިނާއަށް ލިބޭ ފައިދާއެކެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި އެމެރިކާ އާއި ގަލްފުގެ ގައުމުތަކުން ޔޫއެންއަށް ހުށަހަޅާ ގަރާރަކީ ޗައިނާ އާއި ރަޝިއާގެ ތާއީދު ހޯދުމަށް އިސްލާހުކޮށްފައިވާ ގަރާރެކެވެ. މިއީ 2023 ވަނަ އަހަރު ސައުދީ އާއި އީރާން ސުލްހަކޮށްދިން ފަދައިން، ޗައިނާއަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މައިދާނުގައި ލިބޭނެ ބޮޑު ފުރުސަތެކެވެ. ޝީ އާއި ޓްރަމްޕް އެއްބަސްވެއްޖެނަމަ ދެ ގައުމަށްވެސް ކާމިޔާބު ލިބި، ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދު ސަލާމަތް ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މަސްރަހު އޮތް ގޮތުންނާއި އިތުބާރު ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން ކަންކަން ގޯސްވުމުގެ ބިރު އަދިވެސް އެބައޮތެވެ.