ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ދުނިޔެ

ރަތްކަނޑުން ބަނދަރެއް ހޯދަން އިތިއޯޕިއާއިން އަލުން ގޮވާލައިފި

އތިއޮޕިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އާދައުރަކަށް ހުވާކުރެއްވުން -- ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް
އތިއޮޕިއާގެ ބޮޑުވަޒީރު އާދައުރަކަށް ހުވާކުރެއްވުން -- ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

އިތިއޯޕިއާގެ ބޮޑުވަޒީރުކަމުގެ އާ ދައުރަކަށް ހުވާކުރުމަށްފަހު، އެ ގައުމުގެ އިގްތިސާދީ އަދި ތާރީޚީ މުހިންމުކަމަށްޓަކައި ރަތްކަނޑަށް ވާސިލުވެވޭނެ މަގެއް ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް އަބީ އަހުމަދު އަލުން ތަކުރާރުކޮށްފިއެވެ.

ގާނޫނުހަދާ މަޖިލީހުގައި ދެއްކި ވާހަކައިގައި އަބީ ބުނީ، ދެފަރާތަށް ފައިދާވާ ފަދަ އުސޫލެއްގެ ދަށުން ރަތްކަނޑުން ބަނދަރެއް ހޯދުމަކީ އިތިއޯޕިއާގެ ތަހުޒީބަށާއި ކުރިއެރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއް ކަމަށެވެ.

1993 ވަނަ އަހަރު އިރިޓްރިއާ އިތިއޯޕިއާގެ ދަށުން ވަކިވެ މިނިވަންވުމާ ގުޅިގެން އިތިއޯޕިއާއަށް ކަނޑަށް ނުކުމެވޭނެ ސީދާ މަގު ވަނީ ބަންދުވެފައެވެ. އަބީ އަލުން މި މައްސަލަ ތިލަކުރުމާ ގުޅިގެން، ސަރަހައްދީ ގައުމުތަކާއެކު އޮތް ނުވަތަނަވަސްކަން ވަނީ އިތުރަށް ބޮޑުވެފައެވެ. ޚާއްސަކޮށް އިތިއޯޕިއާގެ އުތުރުގެ ތިގްރޭ ސަރަހައްދުގައި ހަނގުރާމަ އަލުން ފެށިގެން އުޅޭއިރު، އެ ގައުމުގެ އިދިކޮޅު ހަތިޔާރުއެޅި ޖަމާއަތްތަކަށް އިރިޓްރިއާއާއި މިސްރާއި ސޫދާނުން އެހީތެރިވާ ކަމަށް އިތިއޯޕިއާއިން ވަނީ ތުހުމަތުކޮށްފައެވެ.

މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއިން، އިތިއޯޕިއާގެ ފެޑަރަލް ސިފައިންނާއި ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ތިގްރޭ ޕީސް ފޯސްއިން ވަނީ ތިގްރޭގެ ވެރިރަށް މެކެލޭއަށް ވަދެފައެވެ. އަނެއްކޮޅުން އިރިޓްރިއާއިން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އިތިއޯޕިއާއިން ބޭނުންވަނީ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން އިރިޓްރިއާގެ ސަރަހައްދީ އިމުގެ ތެރެއިން ކަނޑަށް ނުކުމެވޭނެ މަގެއް ހޯދުމަށެވެ. މީގެއިތުރުން، އިރިޓްރިއާއިން ވަނީ އިތިއޯޕިއާއާއެކު އޮތް ހާރިޖީ ގުޅުންތައް ކަނޑާލައި، ސަފީރުންވެސް ފޮނުވާލާފައެވެ.

އިތިއޯޕިއާގެ ކަނޑުގެ ބަނދަރުގެ އެދުމުގެ އިތުރުން، ނީލް ކޯރުގައި އެ ގައުމުން ބިނާކޮށްފައިވާ ބޮޑު ޑޭމުގެ މައްސަލައިގައިވެސް މިސްރާއި ސޫދާނާއެކު އޮތް ގުޅުން ވަނީ ގޯސްވެފައެވެ. މި ހާލަތުގައި ރަތްކަނޑާ އިންވެންޝަނަލް ގޮތުން ގުޅިފައިވާ މިސްރާއި އިރިޓްރިއާއާއި ސޫދާން އަދި ސޯމާލިއާގެ ވެރިން ވަނީ މިސްރުގެ ނިއު އަލަމައިންގައި ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. އެ ބައްދަލުވުމުގައި އެ ގައުމުތަކުން ބުނެފައިވަނީ ރަތްކަނޑުގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ކަނޑުގެ ސާހިލީ ގައުމުތަކުގެ އަމިއްލަ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ކަމަށާއި، ނީލް ކޯރުގެ ފެން ބޭނުންކުރުމަށް މިސްރާއި ސޫދާނަށް އޮތް ހައްގަށް އަސަރުކުރާނެ އެއްވެސް ކަމެއް ގަބޫލުނުކުރާނެ ކަމަށެވެ.

މިސްރުގައި ބޭއްވި ބައްދަލުވުމާ ގުޅިގެން އިތިއޯޕިއާގެ ހާރިޖީ މިނިސްޓްރީން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ، ރަތްކަނޑާ މެދު ކުރެވޭ އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއްގައި އިތިއޯޕިއާގެ ގާނޫނީ މަސްލަހަތާއި އެ ކަނޑާ އޮތް ތާރީޚީ ގުޅުމަށް ރިއާޔަތްކުރަންޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.

މިސްރުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ބައިވެރިވި ސޯމާލިއާގެ ރައީސް ހަސަން ޝެއިޚް މުހައްމަދު ވަނީ އަބީ އަލުން އިންތިޚާބުވުމާ ގުޅިގެން މަރުޙަބާ ކިޔައި، ދެ ގައުމުގެ ގުޅުން ބަދަހިކުރުމަށާއި އެފްރިކާގެ ދޯނި ސަރަހައްދުގެ ސުލްހައަށް އެކުގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް އެދޭކަން ހާމަކޮށްފައެވެ. ސޯމާލިއާގެ ރައީސް ކުރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ ސޯމާލިއާގެ ސަރަހައްދުގެ ތެރެއިން އިތިއޯޕިއާއަށް ކަނޑަށް ނުކުމެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމަށް އިއުތިރާޒެއް ނެތް ކަމަށާއި، ނަމަވެސް އެކަން ކުރަންވާނީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ރަސްމީކޮށް މަޝްވަރާކޮށްގެން ކަމަށެވެ. މީގެއިތުރުން ބުރުންޑީގެ ރައީސް އެވަރިސްޓް ނުދާޔިޝިމީއާއި އެފްރިކަން ޔޫނިއަން ކޮމިޝަނުގެ ޗެއާޕާސަން މަހްމޫދު އަލީ ޔޫސުފްވެސް ވަނީ އަބީއަށް މަރުޙަބާގެ މެސެޖުތައް ފޮނުވާފައެވެ.