ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ދީން

ޢަމަލުތައް ބިނާވެގެންވަނީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށެވެ!

ޢަމަލުތައް ބިނާވެގެންވަނީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށެވެ!

ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޙަދީޘްފުޅުތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމަކަށްމެ މަގުދައްކާ، އަދި ހަމަ ކޮންމެ ދާއިރާއެއްގައި ވެސް ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތުގެ ނަމޫނާ ދައްކުވައިދޭ މުހިއްމު މައުލޫމާތުތަކެކެވެ. އެގޮތުން، އިސްލާމީ ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް މަޝްހޫރު ޙަދީޘްފުޅެއް ކަމުގައިވާ، "ޢަމަލުތައް ބިނާވެގެންވަނީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށެވެ" މި ޙަދީޘްފުޅަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ފުންކޮށް ވިސްނާލަންޖެހޭ އަސާސެކެވެ.

މި ޙަދީޘްފުޅު ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ އަމީރުލް މުއިމިނީން، އަބޫ ޙަފްސް ޢުމަރު ބިން އަލް-ޚައްޠާބު ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ:

"إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى. فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا أَوِ امْرَأَةٍ يَنْكِحُهَا فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ."

މާނައީ "ހަމަކަށަވަރުން ޢަމަލުތައް ބިނާވެގެންވަނީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އޭނާ ނިޔަތްގަތް ގޮތަކަށް ލިބޭނެއެވެ. ފަހެ، އެމީހެއްގެ ހިޖުރަވަނީ ﷲ އަށާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށްޓަކައި ކަމުގައިވާނަމަ، ފަހެ، އޭނާގެ ހިޖުރަވަނީ ﷲ އަށާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށެވެ. އަދި އެމީހެއްގެ ހިޖުރަވަނީ ދުނިޔެވީ މަންފާއެއް ހޯދުމަށް ނުވަތަ ކައިވެނިކުރަން އަންހެނަކާ ގުޅެން ކަމުގައިވާނަމަ، ފަހެ، އޭނާގެ ހިޖުރަވަނީ އޭނާ ހިޖުރަކުރި ކަމަކަށެވެ." މި ޙަދީޘްފުޅު ސަޙީޙް ބުޚާރީ (ޙަދީޘް ނަންބަރު: 1) އަދި ސަޙީޙް މުސްލިމް (ޙަދީޘް ނަންބަރު: 1907) ގައި ރިވާކުރެވިފައިވެއެވެ.

މި ޙަދީޘްފުޅުގެ މައިގަނޑު މާނައަކީ، އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ކޮންމެ ޢަމަލެއްގެ ވެސް ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރު ބިނާވެފައިވަނީ އެކަމުގެ އަސާސީ ނިޔަތުގެ މައްޗަށް ކަމެވެ. ނިޔަތަކީ ހެޔޮކަމަށް ވާނަމަ، ޢަމަލުވެސް ހެޔޮވެ، ﷲ ތަޢާލާގެ ޙަޟުރަތުން ސަވާބު ލިިބޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، ނިޔަތް ހެޔޮނުވެ، ދުނިޔެވީ ފައިދާއަކަށް ނުވަތަ އެހެން މީހުންނަށް ދެއްކުމުގެ ބޭނުމުގައި ކުރާ ޢަމަލެއްނަމަ، ބޭރުފުށުން އެ ޢަމަލު ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ފެނުނަސް، އެކަމުން ޙަޤީޤީ ގޮތެއްގައި އެއްވެސް ދީނީ ފައިދާއެއް ނުލިބޭނެއެވެ. މިކަން އިތުރަށް ސާފުކޮށްދެއްވުމަށްޓަކައި، ކީރިތި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހިޖުރައިގެ މިސާލު ގެނެސްދެއްވިއެވެ. މައްކާއިން މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން، ﷲ އަށްޓަކައި ހިޖުރަކުރި މީހުންނަށް އެކަމުގެ ސަވާބު ލިބުނުއިރު، ދުނިޔެވީ ކަމަކަށް ނުވަތަ އަންހެނަކާ ކައިވެނިކުރުމަށް ހިޖުރަކުރި މީހުންނަށް ލިބުނީ ހަމައެކަނި އެ ދުނިޔެވީ ފައިދާއެވެ.

މި ޙަދީޘްފުޅުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދޭ މުހިއްމު ފިލާވަޅުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. ފުރަތަމައީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހާ ޢަމަލެއް ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޖްހަފުޅަށްޓަކައި އިޚްލާސްތެރިކުރުމުގެ މުހިއްމުކަމެވެ. ކޮންމެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ނިޔަތް ރަނގަޅުކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ ވެސް ޒިންމާއެކެވެ.

ދެވަނައީ، ދުނިޔެވީ މަންފާއަށް ނުވަތަ އެހެން މީހުންނަށް ދެއްކުމަށްޓަކައި ޢަމަލު ނުކުރުމެވެ. މިފަދަ ނިޔަތްތަކުން ކުރާ ޢަމަލުތަކުން ޙަޤީޤީ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ދީނީ ސަވާބެއް ލިބިގަނެވޭކަށް ނުވެއެވެ.

ތިންވަނައީ، ނިޔަތް ރަނގަޅުކަމުން ކުޑަ ޢަމަލެއް ވެސް ބޮޑު ސަވާބަކަށް ބަދަލުވެދާނެކަމެވެ. އަދި ނިޔަތް ނުބައިކަމުން، ބޮޑެތި ޢަމަލުތަކުގެ ސަވާބުވެސް ގެއްލިދާނެއެވެ. މިއީ އިޚްލާޞްތެރިކަމުގެ މުހިއްމުކަމާއި، ބޭރުފުށުގެ ޢަމަލަށް ވުރެ ހިތުގެ އެތެރޭގައިވާ ނިޔަތުގެ އަސަރު ބޮޑުކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.

އެހެންކަމުން، މި ޙަދީޘްފުޅަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ކޮންމެ ކަމެއްގައި ވެސް ﷲ ތަޢާލާގެ ރުހިވޮޑިގަތުން ހޯދުމަށްޓަކައި ނިޔަތް ރަނގަޅުކުރުމަށް ހަނދާންކޮށްދޭ އަސާސީ މިންގަނޑެކެވެ. ކޮންމެ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ކުރިން ނިޔަތް ރަނގަޅުކޮށް، ﷲ ތަޢާލާގެ ވަޖްހަފުޅަށްޓަކައި ޢަމަލުތައް ކުރުމަށް އަބަދުވެސް މަސައްކަތްކުރާށެވެ.

މިފަދަ ޙަދީޘްފުޅުތަކުގެ ޙަޤީޤީ މާނަ ވިސްނައިގަތުމަށްޓަކައި ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ ފަރާތުން ލިބިފައިވާ މަޢުލޫމާތުތަކަށް ބަރޯސާވުން މުހިއްމެވެ.

ރިފަރެންސް:

  • ސަޙީޙް އަލް-ބުޚާރީ: ކިތާބު ބަދުއިލް ވަޙީ، ޙަދީޘް ނަންބަރު: 1.

  • ސަޙީޙް މުސްލިމް: ކިތާބުލް އިމާރާ، ޙަދީޘް ނަންބަރު: 1907.

  • ނަވަވީގެ ސާޅީސް ޙަދީޘް: (އަލް-އަރުބަޢޫނަ އައްނަވައްޔާ) ފުރަތަމަ ޙަދީޘް.

  • ޝަރަޙް ރިޔާޟުއްޞާލިޙީން: އިމާމު ނަވަވީގެ ރިޔާޟުއްޞާލިޙީން ގެ ޝަރަޙަ.