ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ދީން

ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރަންވާނީ އިސްލާމްދީނުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ.

ދަރިން ތަރުބިއްޔަތު ކުރަންވާނީ އިސްލާމްދީނުގެ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައެވެ.

ދަރިންނަކީ މައިންބަފައިންނަށް ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ދެއްވާފައިވާ ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ. އަދި އެއީ ބޮޑު އަމާނާތެއްވެސް މެއެވެ. މި އަމާނާތް ރައްކާތެރިކޮށް، ދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަކީ ކޮންމެ މަންމައަކާއި، ބައްޕައެއްގެ މައްޗަށް ވެސް ވާޖިބުވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ދަރިން ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަށް ދެއްވާފައިވާ އަހައްމިއްޔަތުކަން ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެހެނީ، ޞާލިޙު ދަރިންނަކީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ބާއްޖަވެރިކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ ބައެކެވެ. އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުގެ އެންމެ މުހިންމު މަޤްޞަދަކީ، ދަރިންގެ ހިތްތަކުގައި ތައުޙީދުގެ އަސާސްތައް ވަރުގަދަކޮށް، ﷲ އަށް ބިރުވެތިވާ، އަދި އެކަލާނގެ ލޯބި ލިބިގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކު ކަމުގައި ހެދުމެވެ.

ދަރިން އިސްލާމީ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައި ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަށްޓަކައި، މައިންބަފައިން ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ މުހިންމު ނުކުތާތަކެއް ވެއެވެ. ދަރިންގެ ތަރުބިއްޔަތުގެ ފެށުން ވާންޖެހޭނީ އެކުދިންގެ ހިތްތަކުގައި އީމާންކަމުގެ އަސާސްތައް ވަރުގަދަކުރުމުންނެވެ. ﷲއީ އެކުދިން ހައްދަވައި، ރިޒުޤު ދެއްވައި، ހުރިހާ ނިޢުމަތެއް ދެއްވާ އިލާހުކަން އުނގަންނައިދިނުމަކީ އެންމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މައިންބަފައިންގެ ދިރިއުޅުމުގައި އިސްލާމީ އަޚްލާޤާއި، ނަމާދުކުރުމާއި، ޤުރުއާން ކިޔެވުމަށް ސަމާލުކަން ދިނުމަކީ ދަރިންނަށް ދެވޭ އެންމެ ބޮޑު ނަމޫނާއެވެ.

ޤުރުއާނާއި ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ)ގެ ސުންނަތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ފުރިހަމަ މަންހަޖެވެ. ކުޑައިރުއްސުރެ ޤުރުއާން ކިޔަވަން ދަސްކޮށްދީ، އޭގެ މާނަތަކާއި، އެކުލެވޭ ޢިބްރަތްތައް ބުނެދިނުމަށް ހިތްވަރުދޭންވާނެއެވެ. އަދި ރަސޫލާގެ ޙަޔާތްޕުޅުގެ ވާހަކަތަކާއި، އެކަލޭގެފާނުގެ ރިވެތި އަޚްލާޤު ދަރިންނަށް ކިޔައިދީ، އެކަމަށް ލޯބި ޖެއްސުމަކީވެސް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އިސްލާމީ ތަރުބިއްޔަތުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބަޔަކީ ރިވެތި އަޚްލާޤު ދަސްކޮށްދިނުމެވެ. ދޮގުހެދުމުގެ ނުބައިކަން ދަރިންނަށް ބުނެދީ، އަބަދުވެސް ތެދު ބުނުމަށް ހިތްވަރުދިނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ތެދުވެރިކަމާއި އަމާނާތްތެރިކަމަށް ދެއްވާފައިވާ އަހައްމިއްޔަތުކަން އެކުދިންނަށް އުނގަންނައިދޭންވާނެއެވެ. އެހެން މީހުންނަށް އެހީތެރިވުމާއި، ޖަނަވާރުތަކަށް އޯގާތެރިވުމުގެ މުހިންމުކަން ދަރިންނަށް އުނގަންނައިދިނުމަކީ އިސްލާމީ އަޚްލާޤުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގައި އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަން އާލާކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. އަދި ކަންކަމުގައި އަވަސްނުވެ، ކެތްތެރިވުމަށް ދަރިންނަށް ބާރުއެޅުމަކީ އެކުދިންގެ ޝަޚްޞިއްޔަތު ބިނާކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ކެތްތެރިކަމަކީ މުއުމިނުންގެ ސިފައެއްކަން އުނގަންނައިދީ، ދިމާވާ ދަތިތަކުގައި ﷲގެ ޙަޟްރަތުން އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް ހިތްވަރުދޭންވާނެއެވެ.

ކުޑައިރުއްސުރެ އަޅުކަމުގެ ތެރެއަށް ދަރިން ވެއްދުމަކީ އެކުދިންގެ ރޫޙާނީ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ. ހަތް އަހަރުގައި ނަމާދަށް އާދަކުރުވައި، ދިހަ އަހަރުގައި ނަމާދުކުރުމަށް ބާރުއެޅުމަކީ ރަސޫލާގެ ސުންނަތުން އެނގޭ ކަމެކެވެ. އަދި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ މުހިންމު ޒިކުރުތަކާއި ދުޢާތައް ދަސްކޮށްދީ، ކުޅަދާނަވާ ވަރަކުން ރޯދަ ހިފުމަށް ހިތްވަރުދިނުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި ޢިލްމު އުނގެނުމަށް ވަރަށް ބޮޑު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދެއްވައެވެ. ދީނީ ތަޢުލީމު ދިނުމަށް ޚާއްޞަ ވަގުތުކަނޑައެޅުމަކީ މައިންބަފައިންގެ ޒިންމާއެކެވެ. ސުވާލުކުރުމަށް ހިތްވަރުދީ، ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތަށް ފައިދާހުރި ޢިލްމު އުނގެނުމަށް ޝައުޤުވެރިކުރުވުމަކީ ޢިލްމު ހޯދުމުގެ ރޫޙު ދަރިންގެ ހިތްތަކުގައި އަށަގެންނެވުމަށް އެޅޭނެ ފިޔަވަޅެކެވެ.

ދަރިންނަށް އަދަބު ދިނުމުގައި އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅަނީ އޯގާތެރިކަމާއި ހިކުމަތްތެރިކަމަށެވެ. ރުޅިވެރިކަމާއި ހަރުކަށިކަމާއެކު އަދަބު ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، ނަސޭހަތާއި އިރުޝާދުގެ މައްޗަށް ބާރުއެޅުމަކީ ރަސޫލާގެ ސުންނަތެވެ. އަދި ރަނގަޅު ކަމެއް ކޮށްފިނަމަ އެކަމަށް ތަރުޙީބުދީ، ހިތްވަރުދިނުމަކީ ދަރިންގެ ހިތްތަކުގައި ހެޔޮކަމަށް ލޯބި ޖެއްސުމަށް އެޅޭނެ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

ދަރިން އިސްލާމީ ތަރަހައިގެ ތެރޭގައި ތަރުބިއްޔަތުކުރުމަކީ ދިގު، ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ﷲގެ ޙަޟްރަތުން ބޮޑު ދަރުމައާއި ޘަވާބު ލިބޭނެ ކަމެކެވެ. މައިންބަފައިންގެ ދުޢާއާއި، ރިވެތި ނަމޫނާއާއި، އިސްލާމީ އަސާސްތަކުގެ މަތީގައި ދަރިން ބޮޑުކުރުމަކީ، މުޖުތަމަޢަށް ފައިދާހުރި، އަދި އާޚިރަތުގައި އެކުދިންގެ ސަބަބުން މައިންބަފައިންނަށް ފައިދާ ލިބޭނެ ޞާލިޙު ޖީލެއް ބިނާކުރުމުގެ މަގުކަން ކަށަވަރެވެ.