ބުދަ، 18 ނޮވެމްބަރު 2026
ދީން

ނަމާދުގައި ހުންނައިރު އަތުކުރި އޮޅައިގެން ހުރުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް؟

ނަމާދުގައި ހުންނައިރު އަތުކުރި އޮޅައިގެން ހުރުމަކީ ކޮންކަހަލަ ކަމެއް؟

ނަމާދުގައި ހުންނައިރު އަތުކުރި އޮޅައިގެން ނުވަތަ ހެދުން ކުރުކޮށްގެން (ފަތްޖަހައިގެން) ހުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ޖުމްހޫރު ޢިލްމުވެރިން (ގިނަ ޢިލްމުވެރިން) ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މަކުރޫހަ (އެދެވިގެން ނުވާ) ކަމެކެވެ. މިއީ "މަކުރޫހަ ތަންޒީހީ" އެކެވެ. މާނައަކީ އެކަން ކުރުމުން ނަމާދު ބާޠިލު ނުވިނަމަވެސް، ނަމާދުގެ ފުރިހަމަ ޘަވާބު އުނިވެގެންދާނެއެވެ.

 

މިކަމުގެ ތަފްޞީލާއި ދަލީލު ތިރީގައި މިވަނީއެވެ.


1. ޙަދީޘުން ލިބޭ ދަލީލު


މިކަން މަނާކުރައްވާފައިވަނީ ސީދާ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ އެވެ. މިކަމާ ބެހޭގޮތުން ޞަޙީޙު ބުޚާރީއާއި މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ.

އިބްނު ޢައްބާސް رضي الله عنهما ގެ ކިބައިން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ:

((أُمِرْتُ أَنْ أَسْجُدَ عَلَى سَبْعَةِ أَعْظُمٍ، عَلَى الجَبْهَةِ - وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى أَنْفِهِ - وَالْيَدَيْنِ، وَالرُّكْبَتَيْنِ، وَأَطْرَافِ القَدَمَيْنِ، وَلاَ أَكُفَّ ثَوْبًا وَلاَ شَعَرًا))

މާނައީ:

"ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ހަތް ގުނަވަނެއްގެ މައްޗަށް (ހަތް ގުނަވަން ޖައްސައިގެން) ސަޖިދަ ކުރުމަށް އަމުރު ކުރެއްވުނެވެ. އެއީ ނިތްކުރި (މިހެން ވިދާޅުވެ އިޝާރާތް ކުރެއްވީ ނޭފަތަށެވެ)، އަދި ދެއަތްތިލައާއި، ދެކަކުލާއި، ދެފައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ކޮޅެވެ. އަދި ހެދުމާއި އިސްތަށިގަނޑު ނުއޮޅުމަށް (ނުވަތަ ޖަމާނުކުރުމަށް) ވެސް މެއެވެ."

(ރިވާކުރެއްވީ: ބުޚާރީ (812) އަދި މުސްލިމް (490))

ޙަދީޘްގެ ޝަރަޙަ:


މި ޙަދީޘްގައި "ކަފް" (كف) ކުރުމޭ އޮތް ބަހުގެ މާނައަކީ އެއްޗެއް ޖަމާކުރުން ނުވަތަ އޮޅުމެވެ. އެހެންކަމުން "ލާ އަކުއްފަ ޘައުބަން" ގެ މާނައަކީ ނަމާދަށް ހުންނައިރު ގަމީހުގެ އަތުކުރި އޮޅުމާއި، ފަޓުލޫނުގެ ފައިކުރި އޮޅުން ފަދަ ކަންކަން ނުކުރުމެވެ.

2. ޤުރުއާނުގެ އަލީގައި މިކަން ފަހުމްކުރުން


ޤުރުއާނުގައި ސީދާ "އަތުކުރި ނުއޮޅާށޭ" ވަޙީކުރައްވާފައެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ނަމާދަށް ހުންނައިރު ހުންނަންޖެހޭ ރިވެތި ގޮތް ބަޔާންކުރައްވައި ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ.

((يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ)) (سورة الأعراف: 31)

މާނައީ: "އޭ އާދަމުގެދަރިންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ނަމާދުކުރާ ކޮންމެ ހިނދެއްގައިމެ، ޒީނަތްތެރިކަން ހިފާށެވެ! (އެބަހީ: ނަމާދަށް އެކަށީގެންވާ ރީތި ހެދުމެއް ލާށެވެ!)"

ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި އަތުކުރި އޮޅައިގެން ހުރުމަކީ ނުވަތަ ފަޓުލޫނު ފައިކުރި އޮޅައިގެން ހުރުމަކީ، މީހާ މަސައްކަތެއް ކުރަން ތައްޔާރުވެގެން ހުންނަ ފަދަ ސިފައެކެވެ. އެއީ ނަމާދަށް ހުންނައިރު ހުންނަންޖެހޭ މަޑުމައިތިރިކަމާއި ޒީނަތްތެރިކަމާ ޚިލާފު ގޮތެކެވެ.

3. އިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތައް


އިމާމް ނަވަވީ (ރަޙިމަހުﷲ) ވިދާޅުވެފައިވަނީ:

"އެއްބަސްވެވަޑައިގެންފައިވާ ގޮތުގައި (އިޖުމާޢު)، ނަމާދުގައި ހެދުން އޮޅުމާއި، ގަމީހުގެ އަތުކުރި އޮޅުމާއި އަދި މިނޫންވެސް މިފަދަ ކަންކަމަކީ ނަހީކުރެވިގެންވާ (މަކުރޫހަ) ކަމެކެވެ. އެމީހާ އެގޮތަށް ހުރީ ހަމައެކަނި ނަމާދަށް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ކުރިންވެސް އެގޮތަށް ހުރެ ނަމާދަށް އެރީ ކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ."

ހެދުން ނުއޮޅާ ބެހެއްޓުމުގެ ޙިކުމަތަކީ، ސަޖިދަ ކުރާއިރު އެމީހާގެ ގުނަވަންތަކާއެކު އެމީހާގެ ހެދުންވެސް ބިންމަތީގައި ޖެހި ﷲ އަށް ސަޖިދަ ކުރުމެވެ. ހެދުން އޮޅާލާފައި ހުރުމުން އެކަން މަނާވެއެވެ.

ޚުލާޞާ


ޙުކުމް: ނަމާދުގައި އަތުކުރި އޮޅާފައި ބެހެއްޓުމަކީ މަކުރޫހަ ކަމެކެވެ.

ނަމާދުގެ ޞައްޙަކަން: މިހެން ހުރެ ނަމާދުކޮށްފިނަމަ ނަމާދު ޞައްޙަވާނެއެވެ. ނަމަވެސް ސުންނަތާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން ނަމާދުގެ ޘަވާބު ކުޑަވާނެއެވެ.

ގޮތް: ނަމާދަށް ފެށުމުގެ ކުރިން އަތުކުރި އޮޅާފައި ހުރިނަމަ އެބައި ތިރިކޮށްލާށެވެ. އަދި ފަޓުލޫނު ފައިކުރިވެސް އޮޅާފައި ހުރިނަމަ ތިރިކޮށްލާށެވެ. (ނަމަވެސް ފަޓުލޫނު ހުންނަންވާނީ ތަނބިކަށިން މަތީގައެވެ.)